گفت‌و‌گو با دکتر عبداللهی‌اصل

صنعتگران خاموش در بازار غیررقابتی سلامت

مدیرکل نظارت و ارزیابی دارو و مواد مخدر سازمان غذا و دارو درباره وضعيت صنعت داروسازي و مسائل مرتبط با نقدينگي در اين صنعت با خبرنگار ماهنامه غذا و دارو گفت‌و‌گو كرد. دكتر اكبر عبداللي‌اصل می‌گوید: «از از نظر اقتصادي بازار سلامت يك بازار غير رقابتي است و مجبور است بيمه و يا ارگان عمومي كشور اعم از وزارت بهداشت يا رفاه يا هر ارگان عمومي ديگري، اين هزينه را پرداخت كند. پس خريدار قطعا ارگان عمومي است». در ادامه گفت‌و‌گو با او را می‌خوانید:

* اين مسئله كه دولت تنها مشتري اصلی دارو است، چه تاثيري در كوچك بودن بازار دارويي ايران داشته است؟

متاسفانه این موضوع كاملا تاثيرات منفي را ايجاد كرده است زيرا در حال حاضر حدود 80% داروهايي كه در حوزه بستري مصرف دارند را وزارت بهداشت خريداري مي‌كند و حدود 70 % داروهاي سرپايي را بيمه پوشش مي‌دهد كه در عمل وزارت رفاه خريدار آن‌هاست پس در حدود حداقل 70%، خريدار دارويي كشور، دولت است.

* اطلاع دارید کشور‌های دیگر در این شرایط، چه راهكارهايي را پياده كرده‌اند؟

اقصي نقاط جهان، در حوزه سلامت، خريدار، بيمه يا دولت است زيرا از از نظر اقتصادي بازار سلامت يك بازار غير رقابتي است و مجبور است بيمه و يا ارگان عمومي كشور اعم از وزارت بهداشت يا رفاه يا هر ارگان عمومي ديگري، اين هزينه را پرداخت كند. پس خريدار قطعا ارگان عمومي است. اما چه راهكاري را براي توسعه صنعت بايد مد نظر گرفت. دو راهكار وجود دارد.

راهكار اول همین است که دوستان فرهنگستاني مد نظر قرار داده‌اند. اينكه بازارها را به قدري كوچك كنيم تا ارگان‌هاي عمومي بتوانند پرداخت را كامل انجام دهند و به اندازه جيب ارگان‌ها، بازار را تجزيه مي‌كنند. راهکار بعد هم اين است كه سهمي از دارو را به اسم ژنريك يا داروهاي ضروري براي ارگان‌هاي عمومي در نظر بگيريم. مثلا اعلام مي‌شود حداقل يك نوع استامينوفن در كشور داشته باشيم.

ممکن است قشري از جامعه مايل باشند، تعداد كمي استامينوفن را در بسته‌بندي شكيل، با ويژگي خاص تعداد و ظاهر، براي محل‌هايي مثل محل كار خريداري كنند و حاضر هستند، هزينه آن را بدون پوشش بپردازند. در این شرایط باید قيمت آن را آزاد اعلام كنند. پيشنهاد من اين است که براي بعضي از داروهاي ضروري كه ليست آن را وزارت بهداشت يا بيمه‌ها آماده مي‌كنند قيمت‌گذاري، توسط بيمه كه خريدار اصلي است و يا وزارت بهداشت به صورت مناقصه صورت بگيرد. و مابقي داروها آزاد قيمت‌گذاري شوند.

زيرا فردي كه روزانه يك عدد آسپرين مصرف مي‌كند ترجيح مي‌دهد اين آسپرين در بسته‌بندي مناسب‌تري باشد تا اگر در جيب فرد دچار تعرق شد به اسيد ساليسيليك تبديل نشود و در نهايت باعث بروز آسيب در ناحيه معده نباشد، بنابراين اگر هزينه اين آسپيرين 30 توماني به 130 و يا 200 تومان هم افزايش يابد براي مصرف‌كننده اهميتي نخواهد داشت. اما زماني كه تيراژ همين دارو در كشور به 500 ميليون عدد مي‌رسد، باعث زنده شدن يك صنعت خواهد شد.

*پيشنهاد شما براي بحث تامين مالي كه دغدغه داروسازان است، چيست؟ راه حل درست چيست؟

براي بحث نقدينگي پيشنهادي دارم، اما شايد این پيشنهاد كمي انتحاري و انفجاري باشد. بيمه‌هاي ما پول داروهاي OTC ، داروهاي ارزان‌قيمت و گران‌قيمت را پرداخت مي‌كنند. در حال حاضر در دنيا سيستم‌هاي جديدي براي پوشش‌هاي بيمه‌اي ايجاد شده است. بايد توجه داشته باشيم كه سرانه توليد ناخالص ملي كشور در حدود 5 يا 6 هزار دلار است و ما 7% از اين مبلغ را مجموعا در بيمه و وزارت بهداشت براي سلامت هزينه مي‌كنيم، در آمريكا و يا كشورهاي اروپايي اين سرانه 10 برابر يعني 50 يا 60 هزار دلار است و بين 5 تا 15 درصد هزينه مي‌كنند.

البته اين عدد در كشورهاي مختلف متفاوت است. پس مبلغ خيلي بزرگي است با توجه به اين كه سطح خدمات ما با آن‌ها يكسان است يعني داروي بيماران صعب‌العلاج در ايران هماني است كه در اروپا و آمريكا هم هست، بنابراين هزينه‌هاي ايران و اكثر كشورهاي پيشرفته يكسان است. پيشنهاد من اين است كه بيمه، واقعا بيمه باشد. تعريف بيمه اين است كه «من در زمان سلامت پول خود را براي مقطع زمان خاص يعني بيماري پس‌انداز كنم و سپس آن را هزينه كنم». در كشورهايي مثل استراليا و كانادا دولت براساس جيب مردم يك سقف تعيين مي‌كند، مثلا در استراليا مردم تا سقف 32 دلار هر هزينه‌اي براي سلامت داشته باشند، به طور كامل پرداخت مي‌كنند. از 32 دلار به بالا دولت پرداخت هزينه‌ها را به عهده مي‌گيرد.

مثلا اگر در ايران هزينه دارويي فردي تا 5000 تومان شد، هزينه آن را خودش بپردازد، از 5000 تومان به بالا 2 يا 3 % را خود فرد و 98% را دولت بپردازد. در اين خصوص بايد يك روند پلكاني را در نظر بگيريد. با محاسبه، تنها بر داروهاي OTC در حدود 67 يا 68 ميليارد تومان صرفه‌جويي مي‌‍‌شود. تاثير روش پلكاني بر داروهاي ارزان قيمت مثل مغز و اعصاب هم، نتيجه به همين منوال است. 

 

 

غذا و دارو یک نشریه تخصصی حوزه سلامت و بهداشت و درمان میباشد که با توزیع هدفمند و تخصصی، به منظور ایجاد پل ارتباطی مستحکم تر میان اساتید، تولید کنندگان و وارد کنندگان با مخاطبان عرصه سلامت منتشر میگردد.

آدرسایران، تهران، خیابان ولیعصر، بالاتر از پارک ساعی، روبروی رسانه‌های تصویری ، بن‌بست نعمتی، پلاک۷

    88203845 21 (98)+

   88198520 21 (98)+