میراث فرهنگی طب ایرانی

شهر اصفهان در زمینه گیاهان دارویی جایگاهی ویژه‌‌ای دارد و نه‌تنها به عنوان يك شهر تاريخي شناخته می‌شود که دارای جغرافیایی است كه از قديم درزمینه گیاهان دارویی از اهميت زيادي برخوردار بوده است. در بین مردم اصفهان؛ اقلیت‌ها به مسئله دارو و عطاري علاقه‌مند بودند. آن‌ها قبل از اسلام در شهر اصفهان حضور فعال داشتند و يكي از شغل‌هاي متداولشان عطاري و داروسازي و استفاده از گياهان دارويي بوده است.پیشینه‌ای که همچنان هم ادامه دارد.سید احمد محیط طباطبایی رئیس ایکوم (کمیته ملی موزه‌ها) و مشاور رییس پژوهشگاه میراث فرهنگی که به مناسبت نمایشگاه اصفهان فارما و ششمین همایش طلای سبز به این شهر آمده‌بود؛ با اشاره به این مطلب به بیان جایگاه این شهر در زمینه گیاهان دارویی و همچنین اهمیت برگزاری نمایشگاه‌ها اصفهان فارما و همایش طلای سبز در این شهر پرداخت که می‌خوانید:

شاید بسیاری از افراد باشند که اصفهان را تنها به واسطه پیشینه تاریخی این شهر بشناسند اما با توجه به صحبت‌هایی که از شما شنیده‌ایم این شهر در زمینه گیاهان دارویی هم از قدمت زیادی برخورد است.در این مورد توضیح می‌دهید؟

گياهان دارويي يا در حالت كلي استفاده از گياه و مواد غذايي از جنبه دارويي امري بسيار كهن است كه همزمان با يك‌جانشين شدن جوامع و توسعه و تبديل آن به جوامع شهرنشين و گسترش آنها به‌وجود آمده است. سرزمين ايران ازنظر اقليم يكي از بزرگترين مناطق دنيا به لحاظ رويش گياهان مختلفي است كه بسیاری از آنها جنبه‌هاي مداوايي و درماني داشته‌اند اما شهر اصفهان در این زمینه جایگاهی ویژه دارد و نه‌تنها به‌عنوان يك شهر تاريخي شناخته می‌شود که دارای جغرافیایی است كه از قديم درزمینهٔ گیاهان دارویی از اهميت زيادي برخوردار بوده است. در بین مردم اصفهان؛ کلیمی‌ها يكي از گروه‌هايی بودند كه به مسئله دارو و عطاري علاقه‌مند بودند. آن‌ها قبل از اسلام در شهر اصفهان حضور فعال داشتند و يكي از شغل‌هاي متداولشان عطاري و داروسازي و استفاده از گياهان دارويي بوده است كه بالطبع ساير افراد مقيم هم به آن رو‌مي‌آوردند. از طرف ديگر بعد از اشاعه اسلام، اصفهان از اهميت بسيار زيادي در دوران آل‌بویه و به‌خصوص دوره سلجوقيان برخوردار شد و در دوره سلجوقيان به‌عنوان پايتخت بزرگترين امپراطوري مسلمانان بعد از اسلام در منطقه درآمد.

بنابراین شهر اصفهان فقط پایتخت سیاسی-اجتماعی و فرهنگی نبود؟

خیر...اصفهان علاوه بر اینکه پايتخت و مرکز فعاليت‌هاي سياسي، مذهبي، فرهنگي، مسائل نظامي و جایگاه مدارس مختلف بود که در پرورش و تعليم پزشكي و مسائل مربوط به گیاهان و استفاده دارویی از آنها جایگاه بسيار بالايي داشت؛ تاجایی كه قرون پنجم و ششم دوران طلايي(در این زمینه) در اصفهان بود.اما این پیشینه همچنان هم ادامه یافته و تا به امروز به عنوان يك سنت و آيين متداول در اصفهان باقي مانده است. حتي افرادي مانند پدر من(استاد سید محمد طباطبایی، از بزرگان علم و ادب و شعر) در دوراني كه هنوز پزشكي جديد به وجود نيامده بود به اصفهان مي‌آيند تا تحصيل طب را در این شهر بیاموزند.

 

با توجه به پیشینه‌ای که گفتید برگزاری نمایشگاه اصفهان فارما و ششمین همایش طلای سبز در این شهر را چگونه ارزیابی می کنید؟

در راستای اقدام تمركززدايي،این تصمیم‌گیری کاملاً ارزشمند است. اصفهان به‌عنوان شهري كه از لحاظ ميراث فرهنگي كشور؛شهری غني است و به روايتي مقبره ابن‌سینا هم در همین‌جا قرار دارد از ديرباز تاکنون از مركزيت بسيار مهمي برخوردار بوده و هم‌اکنون به لحاظ مراكز آموزشي و علمي بعد از تهران معتبرترين شهر كشور محسوب می‌شود. در حوزه آموزش هم از قدمت بسيار بالايي برخوردار است و در حوزه نشر و فرهنگ و بالطبع در حوزه پزشكي و طبابت داراي ارزش‌هاي بسيار زيادي است. بنابراین انتخاب اصفهان را به برگزاركنندگان بايد تبريك گفت؛چراکه انتخاب بسيار به‌جا و شايسته‌اي است که می‌تواند ارزش‌ها و مزيت‌هاي فرهنگي و تاريخي این شهر را بازشناسي و احيا کند.

همان‌طور که خود شما هم اشاره کردید اكثر استان‌هاي كشورمان از منظر ميراث فرهنگي و تاريخي شناخته‌شده هستند اما از زمینه‌های دیگر ناشناخته مانده‌اند؛برگزاری چنین رویدادهایی در شهرهای مختلف در این زمینه چه تأثیری می‌تواند داشته باشد؟

نمايشگاه‌ها و رويدادهاي تخصصي محفل‌هاي بسيار مهمي براي بازشناسي مزيت‌هاي تاريخي و فرهنگي استان‌ها است تا مردم دوباره منزلت و جايگاه تاريخي‌شان را بتوانند احيا كنند.ازاین‌رو چنین رویدادهایی می‌توانند کارکردی بسیار بزرگ و ماندگار داشته باشند و این امید را داریم که شاهد ادامه چنین فرایندی در شهرهای دیگر هم باشیم.

 

 

 

غذا و دارو یک نشریه تخصصی حوزه سلامت و بهداشت و درمان میباشد که با توزیع هدفمند و تخصصی، به منظور ایجاد پل ارتباطی مستحکم تر میان اساتید، تولید کنندگان و وارد کنندگان با مخاطبان عرصه سلامت منتشر میگردد.

آدرسایران، تهران، خیابان ولیعصر، خیابان توانیر،خیابان نظامی گنجوی،خیابان پیوند،کوچه حماسی، پلاک 26 

    88203845 21 (98)+

   88198520 21 (98)+