هفتمین دوره، زمانی برای دیدن زنجیره کامل تولید تا مصرف

 

محمود خدادوست/ مشاور وزیر و مدیرکل دفتر طب ایرانی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

یکی از تفاوت‌های بارز و ویژه‌ای که برگزاری هفتمین دوره از همایش طلای سبز در رابطه با فرآورده‌های گیاهی و داروهای گیاهی دارد این است که همایش طلای سبز در کنار معرفی داروها، شرکت‌های دارویی، فرآورده‌های شیمیایی، گیاهی و طبیعی، برگزار می‌شود و این موضوع اتفاق بزرگی را رقم خواهد زد چراکه ما معتقدیم وقتی قرار است برای توسعه و استفاده از ظرفیت فرآورده‌های طبیعی و سنتی در نظام سلامت کاری کنیم، بهترین حالت این است که زنجیره را از تولید تا مصرف یکجا و کامل ببینیم.

همایشی برای همه؛ از تولیدکنندگان تا دانشجویان و پزشکان

در مبحث زنجیره در بخش تولید در همایش طلای سبز از یک سو گیاهان دارویی و تولیدکنندگان فرآورده‌های طبیعی و فرآورده‌های سنتی را داریم و از سوی دیگر قطعا ارائه مقالات در حوزه فرآورده‌های طبیعی و سنتی اتفاق خواهد افتاد. همچنین در این همایش برای دانشجویان و داروسازان دوره بازآموزی در نظر گرفته می‌شود که انگیزه‌ای هم برای حضور پزشکان و داروسازان و دست‌اندرکاران سلامت است و شرکت در همایش را ترغیب و تشویق می‌کند. از آنجا که مصرف‌کننده اصلی فرآورده‌های سنتی و طبیعی اساسا پزشکان هستند، داروسازان باید قابلیت‌های این حوزه را معرفی کنند تا پزشکان آن‌ها را بشناسند و نسخه کنند.

معرفی گیاهان دارویی به پزشکان

همانطور که گفتیم جنبه دیگر همایش، آموزش پزشکان است که گیاهان دارویی و داروهای گیاهی را بشناسند. با شرکت در این نمایشگاه‌ها با انگیزه کسب امتیاز بازآموزی، هم دانش خود را نسبت به این فرآورده‌ها بیشتر می‌کنند و هم در کنار آن، از شرکت‌های دارویی که تولیدکننده فرآورده‌های نامبرده هستند، بازدید می‌کنند و اطلاعات خود را نسبت به توانمندی‌ها و قابلیت‌های گیاهان دارویی و داروهای گیاهی و شرکت‌های تولیدکننده، به‌روز می‌کنند.

زنجیره­ای که کامل دیده می­شود

به این ترتیب برگزاری این همایش در این دوره و دوره گذشته در کنار ایران فارما که وظیفه آن معرفی داروها است، طبیعتا باعث می‌شود که از زنجیره تولید تا مصرف و تجویز در یکجا دیده شود. بنابراین این بهترین فرصت برای ترغیب و تشویق جامعه پزشکی و دست‌اندرکاران سلامت برای بازدید از این فرآورده‌ها است.

بهترین موقعیت برای معرفی محصولات

نکته مهم دیگر در هفتمین دوره همایش طلای سبز و همزمانی آن با نمایشگاه ایران فارما، حضور شرکت‌ها و ویزیتورهای خارجی است. آن‌ها هم می‌توانند محصولات خود را معرفی کنند و طبیعتا محصولات آن‌ها هم به جامعه پزشکی معرفی می‌شود. عکس این قضیه هم صادق است و طبیعتا محصولات و فرآورده‌های طبیعی ایران هم به آن‌ها معرفی می‌شود و امکان صادرات را تسهیل می‌کند. با توجه به قابلیت‌های اقلیمی متفاوت ایران نسبت به کشورهای دنیا و گیاهان بومی قابل توجهی که کشور ایران دارد، گیاهان دارویی ایران، مورد اقبال و استقبال کشورهای خارجی هم خواهد بود، البته به شرطی که بتوانیم استانداردهای لازم را داشته باشیم. البته در نمایشگاه ایران فارما داروهایی عرضه می‌شود که حداقل استانداردهای ایران را خواهد داشت و زمینه بسیار خوبی برای معرفی فرآورده‌های طبیعی و سنتی به کشورهای دیگر خواهد بود.

ماده اولیه ایرانی؛ منطقی‌ترین راهکار و ایجاد اشتغال

واقعیت این است که برای تولید فرآورده‌های طبیعی در ایران بهترین و منطقی‌ترین کار استفاده از ماده اولیه ایرانی در تولید است. ضمن اینکه با این کار زمینه کشت و تولید و پرورش گیاهان دارویی در کشور را فراهم خواهیم کرد و این امر می‌تواند به اشتغال‌زایی در کشور کمک کند. به شرطی که دستگاه‌هایی که در بحث تولید و کشت گیاهان دارویی دخیل هستند، مانند وزارت کشاورزی کمک کنند و همچنین فرآورده اولیه‌ای که باید صورت بگیرد، حداقل استانداردهای لازم را داشته باشد؛ یعنی بتوانیم در مواد و عصاره‌هایی که می‌گیریم حداقل استانداردهای لازم را بدست آوریم. این موضوع هم در راستای اقتصاد مقاومتی و هم در راستای استفاده از دانش بومی به نفع کشور خواهد بود. همچنین از آنجایی که میزان بسیار زیادی از اثربخشی گیاهان دارویی و ماده اولیه‌ها و ماده موثره‌ها، با شرایط اقلیمی هر کشوری می‌تواند تفاوت‌هایی داشته باشد، گمان می‌رود با توجه به قابلیت بالقوه‌ای که در ایران داریم، می‌توان زمینه و بستری فراهم کرد که از این قابلیت‌ها، تنوع و پراکنش گیاهان دارویی و تنوع اقلیمی موجود در کشور، بهترین و بیشترین بهره را برد.

رویکرد جهانی به سمت استفاده از فرآورده‌های طبیعی

در دنیای امروز به وضوح دیده می‌شود که رویکرد جهانی به سمت استفاده از فرآورده‌های طبیعی است. حتی داروهایی که تولید می‌شود بیشتر اگر پایه و اساس محصولات طبیعی را داشته باشد، مورد اقبال کشورهای دنیا قرار می‌گیرد. بنابراین با توجه به این رویکرد جهانی، اگر بتوان با توجه به شرایط اقلیمی کشور از یک سو و همچنین محدودیت منابع آبی از سوی دیگر، تلاش شود کشاورزی بیشتر به سمت کشت و پرورش گیاهان دارویی سوق پیدا کند، این موضوع در شرایط خاص کشور از نظر کمبود منابع آبی کمک‌رسان خواهد بود.

آینده روشن است

اگر بتوان با برگزاری چنین همایش‌هایی که یکی از ابتکارات موسسه رسایش بوده است، پزشکان و داروسازان را نسبت به فرآورده‌های طبیعی و سنتی به شناخت علمی برسانیم، طبیعتا آینده و چشم‌انداز خوبی خواهیم داشت و می‌توان امیدوار بود استفاده از فرآورده‌های طبیعی و سنتی بتواند جای پای خود را در کشور باز کند و اقبال جهانی هم زمینه صادرات بیشتر را فراهم کند.

استانداردسازی اصلی مهم برای توسعه

اما برکسی پوشیده نیست که پیشرفت در این مسیر با موانع و مشکلاتی روبرو است. یکی از موانع پیش‌رو در صنعت گیاهان دارویی این است که در بخش تولید گیاهان دارویی مورد نیاز کشور، استانداردها در بخش کشاورزی باید تعریف و رعایت شوند و این استانداردسازی به بذر خوب و مکان خوب و مناسب برای کشت و مراقبت خوب در بحث کشت نیاز دارد. بنابراین در درجه اول آن گیاهی که شرکت داروسازی نیاز دارد باید حداقل استانداردهای ماده اولیه را داشته باشد تا شرکت دارویی آن محصول را خریداری کند.

تضمین خرید؛ گام بعد از استانداردسازی

نکته دوم تضمین خرید است. بعد از اینکه استانداردها تعریف شد و بذرهای مورد نیاز در اختیار قرار گرفت و توسعه صورت پذیرفت و تسهیلاتی به کشاورزان داده شد که به جای کشت گیاهان و محصولات گیاهی که نیاز به آب فراوان دارد، به سمت کشت گیاهان دارویی مورد نیاز صنعت داروسازی و صنایع غذایی و آرایشی بهداشتی کشور بروند، نیاز به تضمین خرید است. با این تضمین کشاورز با اطمینان خاطر گیاه را کشت می‌کند و در اختیار صنعت می‌گذارد. این دو نکته لازم است و هر دو در حال حاضر معضل اصلی این حوزه به شمار می‌رود. به همین دلیل است که شاید خیلی از شرکت‌های داروسازی ساخت فرآورده‌های طبیعی، تاکنون ماده اولیه را وارد می‌کردند که این خود یک اشکال است که بخشی از آن برمی‌گردد به اینکه گیاه مورد نظر حداقل استاندارد را ندارد یا اینکه گیاه به میزان مورد نیاز تولید نشده و یا کشاروز به طور رسمی هدایت نمی‌شود که گیاه در چه زمینی، با چه مساحتی و چه استانداردهایی کشت شود.

وزارت کشاورزی و صنایع هم شرکت کنند

این موارد بخشی از موانعی است که بر سر راه توسعه آکادمیک و منطقی فرآورده‌های طبیعی وجود دارد و ما نیاز داریم هم وزارت کشاورزی به آن بپردازد و هم صنایع داروسازی به آن توجه کند؛ هر دو بخش مقدار ماده اولیه مورد نیاز خود را اعلام کند تا با یک توافق منطقی، بخش داروسازی، غذاسازی و بخش صنایع بهداشتی آرایشی با اعلام نیازهای خود و تعیین حداقل استانداردهای لازم از طرف سازمان غذا و دارو و حمایتی که وزارت جهاد و کشاورزی از کشاورز به عمل می­آورد، به این حوزه کمک شایانی کنند.

در نهایت اینکه در غیر این صورت، مسیر توسعه فرآورده‌های طبیعی با یک چالش جدی مواجه خواهد شد و نه تنها پیشرفتی نخواهیم داشت که همین زمینه سازی انجام گرفته را نیز از دست خواهیم داد.

 

 

غذا و دارو یک نشریه تخصصی حوزه سلامت و بهداشت و درمان میباشد که با توزیع هدفمند و تخصصی، به منظور ایجاد پل ارتباطی مستحکم تر میان اساتید، تولید کنندگان و وارد کنندگان با مخاطبان عرصه سلامت منتشر میگردد.

آدرسایران، تهران، خیابان ولیعصر، خیابان توانیر،خیابان نظامی گنجوی،خیابان پیوند،کوچه حماسی، پلاک 26 

    88203845 21 (98)+

   88198520 21 (98)+