دنیا به سوی داروی گیاهی پیش می‌رود

 

زهره صدری نژاد- بر کسی پوشیده نیست که داروهای شیمیایی با تمام مزیت‌ها و اثربخشی به موقعی که دارد، تاثیرات و عوارض منفی زیادی برجای می‌گذارد. فرآورده‌های طبیعی و اثربخشی گیاهان دارویی امری است که هرچند در زمان‌های گذشته دارای جایگاه ویژه‌ای در ایران بود، اما به مرور زمان و با پیشرفت تکنولوژی، داروهای شیمیایی جایگزین آن گشت. اکنون با گذشت زمانی دیگر، مجدد نقش طب سنتی در حال پررنگ‌تر شدن است. همایش طلای سبز نیز در این راستا گام بزرگی به‌منظور شناختن دستاوردهای این حوزه برداشته است. امسال نیز همزمان با برگزاری نمایشگاه ایران فارما در اوایل مهرماه شاهد برگزاری هفتمین دوره از همایش طلای سبز هستیم. در این راستا گفتگویی با دکتر جعفر میرفخرایی، دبیر انجمن تامین‌کنندگان فرآورده‌های طبیعی و گیاهان دارویی و یکی از اولین کسانی که در این راه گام­های بزرگ و اساسی برداشته است؛ انجام داده­ایم که می­خوانید.

اهمیت هفتمین دوره همایش طلای سبز از نظر شما چیست؟

به جرأت می‌توان گفت همایش طلای سبز با تمام دستاوردهای به‌روز این زمان هماهنگ است. از اولین دوره برگزاری، همایش طلای سبز بنا را بر معرفی داروهای گیاهی گذاشت تا به هفتمین دوره از آن رسید. کارگاه‌هایی که تشکیل می‌شود نقطه عطفی است برای علاقمندان این رشته که دانش خود را به عمل تبدیل کرده و کارآفرینی کنند. کارآفرینی در این حوزه با توجه به شرایط بد اقتصادی حاکم بر جامعه، هدفی بسیار مقدس است. ما سعی می‌کنیم که از بهترین متخصصین آشنا با مسائل روز جهان دعوت کنیم تا اطلاعات جامع و کاملی را به داروسازان کشور بدهند. این خدمتی است که معتقدیم خداوند نیز به آن توجه دارد و به کار ما برکت می‌دهد.

به نظر شما برگزاری این همایش همزمان با نمایشگاه ایران‌فارما، چقدر تاثیرگذار است؟

همان‌طور که تولید داروهای شیمیایی یک صنعت به حساب می‌آید، فرآورده‌های طبیعی نیز خود یک صنعت است. ما انجمن فرآورده‌های طبیعی و داروهای گیاهی را داریم. این دو صنعت در کنار هم بسیار موثر خواهند بود. اهداف این دو در نهایت یکی و برای استفاده بیماران است. زحمات بسیاری در این زمینه کشیده شده است. در روزهای ابتدایی تاسیس این انجمن، که بعدها طلای سبز نیز به آن پیوست، شاهد بودیم که اطبا در مطب را باز می‌کردند و به ویزیتورهای ما می‌گفتند این آشغال‌ها را دور بریزید. الان دستاوردهای ما هم‌تراز دستاوردهای کشورهای پیشرفته است. هنگامی که این اعتبار به مردم داده و فرهنگ‌سازی لازم انجام شود وظیفه انسانی خود را انجام داده‌ایم.

با توجه به حضور شرکت‌های خارجی و ویزیتورهای خارجی در نمایشگاه ایران‌فارما، این موضوع تا چه میزان می‌تواند در صادرات محصولات تاثیرگذار باشد؟

قطعا این موضوع در شناسایی و معرفی داروهای گیاهی کشور به سایر کشورها بسیار موثر خواهد بود. همانطور که می‌دانید در کشور آلمان 40 درصد داروی گیاهی استفاده می‌شود. در آمریکا و کشورهای دیگر نیز همین‌طور. ما هر روز در این صنعت شاهد تحولی جدید هستیم. روزگاری بود که می‌گفتند داروهای گیاهی آشغال است و قابل استفاده نیست. اما امروز با فرهنگ‌سازی صورت گرفته، در جایگاه خوبی قرار داریم. وزارت بهداشت و سازمان غذا و دارو در تولیدات ما سختگیری و شرکت‌ها را مجبور به تولید داروهایی با استانداردهای قابل قبول می‌کنند. داروهای گیاهی ما در حال حاضر از کیفیت بالایی برخوردار است و با سربلندی می‌توان آن‌ها را به کشورهای خارجی معرفی کرد.

 

همان‌طور که می‌دانید ورود فرآورده‌های گیاهی به داخل کشور ممنوع شده است. این موضوع چه تاثیری روی تولید داخل خواهد گذاشت؟

این موضوع را خوشبختانه یا متاسفانه بنده به‌عنوان دبیر انجمن تولیدکنندگان فرآورده‌های طبیعی و گیاهان دارویی به سازمان غذا و دارو نوشتم. لازم است برای حمایت از تولیدکنندگان داروهای گیاهی، داروهایی که در داخل تولید می‌شود اجازه ورود نداشته باشد. باید صنعت داروهای گیاهی کشور رشد پیدا کند. وظیفه ما حمایت از تولید داخل است. ما ایرانی هستیم و باید وطن خود را دوست داشته باشیم. جوانانی هستند و هر روزه به من رجوع می‌کنند که پناهی ندارند و متخصص این رشته هستند. باید با منع ورود فرآورده‌های گیاهی از خارج از کشور برای جوانان وطن کارآفرینی کرد.

آینده صنعت فرآورده‌های گیاهی در کشور را چگونه می‌بینید؟

برای اینکه با گذشته این صنعت آشنا شوید باید برای شما بگویم که قبل از انقلاب شرکت داروپخش، دمنوش تولید و بسته‌بندی می‌کرد و برای مسئولین و مقامات می‌فرستاد. نوعی نوآوری در زمان خود بود. بعد از انقلاب، داروسازان آمدند با تقلید از این کار گیاهان دارویی را بسته‌بندی کردند. هنگام بسته‌بندی کم‌کم از اساتید دانشگاهی نیز دعوت به همکاری کردند. دو شرکت در ابتدا اقدام به این کار کرد. در آن زمان داروسازان بزرگ ما زحمات بسیاری در این حوزه کشیدند و داروهای گیاهی را تولید کردند. این صنعت نیاز به رشد داشت اما کسی باور نداشت. در ابتدا کار شرکت‌ها درست کردن اسانس بود و کم‌کم مشغول به تولید داروی گیاهی شدند. با تلاش فراوان پنج شرکت در این زمینه صنعتی شد و به همین منظور و برای حمایت بیشتر، انجمن تولیدکنندگان داروهای گیاهی را تاسیس کردیم. در حال حاضر 190 تولیدکننده داروهای گیاهی در کشور داریم. چنانچه عملکرد ما درست نبود، با این اقبال عمومی مواجه نبودیم. دنیا به سوی داروی گیاهی پیش می‌رود. 80 تا 90 درصد مردم دنیا از داروهای گیاهی استفاده می‌کنند. به این سبب آینده بسیار درخشانی پیش روی این صنعت است.

علاوه بر حمایت از صنعت، چه کارهای مهم دیگری در این انجمن انجام می‌دهید؟

ما در این انجمن روی قیمت‌گذاری نظارت و در قیمت‌گذاری سختگیری می‌کنیم. به این شیوه که دارو و موادی که تهیه می‌شود به انجمن فرستاده شده و انجمن کمیته‌ای به نام کمیته بررسی دارد و فاکتورها را بررسی می‌کند و اگر درست باشد مجوز داده می‌شود. ولی چنانچه ایرادی داشته باشد تولیدکنندگان فراخوانده می‌شوند و موضوع بررسی می‌شود. سلامتی مردم برای ما بسیار اهمیت دارد. مردم نیز با اختیار خود بین داروهای شیمیایی و گیاهی حق انتخاب دارند. با وجود همه مشکلات موجود، شرکت‌های ما در حال فعالیت و تولید هستند. برخی مواد اولیه را نیز می‌توانند با ارز دولتی بگیرند. این توانمندی‌ها به دلیل اقبال عمومی و استقبال مردم از داروهای گیاهی است. در همایش طلای سبز نیز تمامی این داروهای گیاهی به مردم معرفی می‌شود. ما به مردم مدیون هستیم و زکات دانش خود را باید به مردم بدهیم. این شرف کار است که در سرلوحه کار قرار می‌دهیم.

آیا فرآورده‌های طبیعی و مکمل‌ها جایگاه خود را به‌درستی در چرخه درمان پیدا کرده است؟

کم‌کم پیدا می‌کند. هر چیزی نیاز به فرهنگ‌سازی دارد و مردم جامعه هستند که داروهای شیمیایی یا گیاهان دارویی را انتخاب می‌کنند. اما تا زمانی که به آن‌ها معرفی نشود، نمی‌دانند چه چیزی را برای چه منظوری باید استفاده کرد. تمامی همایش‌هایی هم که برگزار می‌شود، بدین منظور است. بنده به شخصه اعتقاد دارم به تمامی مردم این جامعه بدهکار هستم. باید بدون چشم‌داشت مادی در فرهنگ‌سازی کمک کرد تا مردم آگاه شوند. بعد از آگاهی است که می‌توانند راه خود را انتخاب کنند. بدون آگاهی ممکن است هر چیزی را که به آن‌ها معرفی می‌شود، بپذیرند، بدون اینکه از اثرات و یا عوارض آن مطلع باشند. فرهنگ‌سازی نقطه به نقطه است که البته این مرحله را آغاز کردیم و نقاط مختلف را کنار هم می‌چینیم تا مسیر و خط کامل شود. با حجیم شدن این خط، جامعه فراگیر می‌شود و آن موقع است که می‌توان گفت، ما رسالت خود را انجام داده‌ایم. بعد از فراگیر شدن، جامعه انتخاب می‌کند که کدام حجم فراگیر شود و کدام حجم از بین برود. با فراگیر شدن و استفاده کردن است که مردم به موردی باور و اعتقاد پیدا می‌کنند. شرافت آدمی حکم می‌کند که آنچه صحیح است و باور داریم را به جامعه منتقل کنیم.

نقاط ضعف و قدرت فرآورده‌های طبیعی چیست؟

داروهای طبیعی با زمان طولانی‌تری نسبت به داروهای شیمیایی اثرات خود را نشان می‌دهد. داروهای شیمیایی درست است که اثرات زودهنگام دارد و بهبودی را در زمان کمتری باز می‌گرداند، اما عوارض خاص خود را نیز دارد. سازمان جهانی بهداشت، دارویی را تجویز می‌کند و می‌گوید این دارو خوب است، اما بعد از چند ماه قانون می‌گذارد که باید از فارماکوپه خارج شود زیرا اثرات نامطلوبی که در سیستم بدن افراد می‌گذارد را متوجه می‌شوند. اما فرآورده‌های طبیعی زمان می‌برد، ولی به مراتب اثرات نامطلوب کمتری نسبت به داروهای شیمیایی دارد. چنانچه حوصله کنند و آگاه شوند و همچنین تحمل کنند به مراتب مفیدتر از داروهای شیمیایی است.

اشاره به فرهنگ‌سازی داشتید. در گام اول فرهنگ‌سازی برای اینکه مردم بیشتر با این فرآورده‌ها آشنا شوند، فکر می‌کنید چه ارگان‌ها و نهادهایی می‌توانند کمک کنند؟

ما معتقدیم فرهنگ‌سازی یعنی اینکه از کتاب‌های دوره دبستان شروع به کار کنیم. باید در خانواده قبل از رفتن به مدرسه بچه را با این موارد آشنا کنند تا بچه در حین تحصیل آشنایی بیشتری با این امور پیدا کند. گیاه دقیقا توسط آفریدگار برای ابنای بشر آفریده شده است. این گیاه هر کدام به فراخور حال خود برای بشر مفید هستند. در حال حاضر حدود 8 هزار گیاه شناخته شده اما بین 400 تا 800 نوع از این گیاهان برای مصارف دارویی مصرف می‌شود. هنگامی‌که این موارد در دبستان آموزش داده شود و بگویند گیاهان برای لذت و آرامش انسان بوجود آمده و باید گرامی داشته شود، به همین شیوه بچه به گیاه، بهاء می‌دهد. وقتی به گیاه ارزش داده شد، آن‌را خشک نمی‌کند و دور نمی‌ریزد. آرام آرام این علم پیش می‌رود. ما رسالت داریم نیاز مردم را تامین کنیم، چراکه خداوند ناظر بر ماست.

 

 

غذا و دارو یک نشریه تخصصی حوزه سلامت و بهداشت و درمان میباشد که با توزیع هدفمند و تخصصی، به منظور ایجاد پل ارتباطی مستحکم تر میان اساتید، تولید کنندگان و وارد کنندگان با مخاطبان عرصه سلامت منتشر میگردد.

آدرسایران، تهران، خیابان ولیعصر، خیابان توانیر،خیابان نظامی گنجوی،خیابان پیوند،کوچه حماسی، پلاک 26 

    88203845 21 (98)+

   88198520 21 (98)+