دانشجویان باید خودشان به فکر خودشان باشند!

 

«مرکز رشد فناوری‌های دارویی در دنشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی» یکی از سه مرکز رشد کشور است که با هدف جذب و حمایت نخبگان و ایده‌پردازان حوزه دارویی و پزشکی، فعالیت می‌کند. دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی به‌عنوان سازمان مؤسس و هیئت امنای دانشگاه، اداره این مرکز را به عهده دارند. دکتر سیدعباس طباطبایی (رییس مرکز رشد فناوری‌های دارویی) یکی از سخنرانان رویداد «فردای داروسازی؛ شرکت‌های دانش‌بنیان» بود که درباره وظایف و اهداف مراکز رشد و دلایل موفق نبودن این مراکز نیمه‌دولتی در ابتدای فعالیت خود، صحبت و تاکید کرد که باید دانشجویان و فارغ‌التحصیلان به‌جای اساتید جذب این مراکز شوند چراکه انگیزه بالاتری برای فعالیت و پیشرفت دارند. آنچه در ادامه می‌خوانید، گزیده صحبت‌های دکتر سیدعباس طباطبایی است.

مدت‌ها پیش این ذهنیت بین بیشتر هم‌سن و سالان من -که با سختی مدرک دانشگاهی گرفتند- وجود داشت که مدرک برایشان اشتغال ایجاد می‌کند و با گرفتن آن می‌توانند جایی استخدام شوند، سابقه و درآمدی داشته باشند و زندگی خود را بچرخانند. اما نسل جدید به‌تدریج به این نتیجه می‌رسند که دیگر آن مدرک برای به‌دست آوردن شغل کافی نیست و برای هر شغلی تعداد زیادی فارغ‌التحصیل و داوطلب وجود دارد و به‌ اصطلاح دست زیاد شده است؛ به‌همین دلیل فکر می‌کنند خودمان باید به فکر خودمان باشیم و بتوانیم گلیم‌مان را از آب بیرون بکشیم.

اهداف مراکز رشد کدامند؟

دولت از قدیم زیرساخت‌هایی برای اشتغال ایجاد و برایشان هزینه کرده است ولی کم‌کم به این نتیجه می‌رسد که آن‌ها را در اختیار فارغ‌التحصیلان و کسانی بگذارد که تخصصی دارند. نیت ما در مرکز رشد این بود که فضای کارآفرینی و اشتغال را بین دانشجویان و مخاطبان اصلی کسب و کار دانش‌بنیان بیاوریم و طبیعتا خیل عظیمی از فارغ‌التحصیلانی که هر سال وارد جامعه می‌شوند، این نیاز را ایجاد می‌کنند. در واقع لازم است تسهیلات ارزان‌قیمت و قطعا نه رایگان در اختیار کسانی قرار گیرد که می‌توانند برای خودشان و دیگران اشتغال ایجاد کنند، اما تا الان در مرکز رشد کمتر به این اهداف رسیده‌ایم که چند دلیل دارد.

یکی از دلایل عدم دستیابی به نتیجه مطلوب این بود که مسئله و موضوع ابتدا در جایی مطرح شد که به گوش افراد اصلی و گروه هدف نرسید بلکه به گوش کسانی رسید که از قبل شغل و جایگاه ثابتی داشتند و به‌همین خاطر انگیزه لازم را برای اینکه وارد مرکز رشد شوند، نداشتند. مثلا بعضی از اساتید دانشگاه، شرکت‌هایی تاسیس و کاری را شروع کردند ولی انگیزه لازم برای آنکه فعالیت‌شان را به هدف نهایی برسانند، نداشتند و در پایان خروجی شرکت‌های وابسته به مرکز رشد، بسیار کم است. به گواه آماری که مشاوران ما تهیه کرده‌اند در ایران خروجی مراکز رشد بسیار پایین است و فقط نزدیک ۲٪ آن‌ها می‌توانند در بازار دوام بیاورند.

در حالی‌که ما در این مراکز از هر ایده و پیشنهادی استقبال می‌کنیم و جواب رد به کسی نمی‌دهیم ولی کسانی می‌توانند انگیزه کافی داشته باشند که واقعا به‌دنبال اشتغال و تولید ثروت هستند. متاسفانه بسیاری از کسانی که در ابتدا وارد این مراکز شدند این شرط لازم را نداشتند و نتیجه کار برایشان خیلی مهم نبود. در واقع هدف ما تحقق پیدا نکرد چون این فضای اشتغال هنوز بین دانشجویان نیامده و به آن‌ها معرفی نشده است. خوشحالم که چنین تشکل‌هایی به‌صورت خودجوش –و نه دستوری- ایجاد می‌شود و فضای مراکز رشد را به دانشجویان معرفی می‌کند. چنین فعالیت‌هایی نشان می‌دهد دانشجویان به این نتیجه رسیده‌اند که باید خودشان به فکر آینده باشند و کسی به فکرشان نیست. در واقع نمی‌توانیم همیشه از دیگران انتظار داشته باشیم که دست ما را بگیرند و برای‌مان کاری کنند، باید به فکر خودمان باشیم.

وظایف مراکز رشد کدامند؟

ایده، اولین مسئله لازم برای شروع کسب و کار جدید است ولی کافی نیست و هر ایده‌ای منجر به تولید اشتغال و ثروت نمی‌شود. فاصله زیادی از ایده تا بازار و موفقیت وجود دارد که باید پر شود. خیلی از افراد به‌دلیل نداشتن امکانات و سرمایه، سراغش نمی‌روند، ایده‌ای را که در ذهنشان جرقه زده است، پیگیری نکرده و خودشان را بازنده حس می‌کنند. در صورتی‌که اگر با بسیاری از این ایده‌ها درست و منطقی برخورد شود، موفق خواهند شد که وارد بازار شده و ثروت و اشتغال ایجاد کنند.

وظیفه مراکز رشد، کمک به همین افراد است که انگیزه کافی و ایده خوب دارند و می‌خواهند وارد بازار شوند ولی راه آن‌ را بلد نیستند. ما می‌خواهیم این راه را به آن‌ها نشان دهیم و کمک‌شان کنیم. در مراکز رشد بعضی تسهیلات ارزان‌قیمت را در اختیار کسانی قرار می‌دهیم که ایده‌های خوبی دارند. روش مراکز این‌طور نیست که تسهیلات کاملا رایگان باشد چون باعث کاهش انگیزه و تلاش افراد می‌شود، ما هزینه ورود به بازار را برای این افراد کم می‌کنیم و حتی اگر هم بتوانیم آن ‌را به صفر نمی‌رسانیم چون هزینه و سرمایه‌ای که خود فرد می‌گذارد، باعث می‌شود کارش را جدی بگیرد، در حالی که اگر این جدیت را نداشته باشد، کار به نتیجه نخواهد رسید.

دفتر کار، آزمایشگاه و در کنار آن امکان استفاده از تجهیزات آزمایشگاهی ارزان را در اختیار ایده پردازان می‌گذاریم و سعی می‌کنیم با مشاوره‌های بازاریابی و امکان‌سنجی کمک کنیم تا فرد طرح خودش را بررسی کرده و بداند که آیا به نتیجه می‌رسد یا خیر. در واقع نمی‌خواهیم فرد وقت و سرمایه‌اش را هدر بدهد و به‌همین خاطر در ابتدای کار برای این مطالعات کمک‌شان می‌کنیم و وقتی با راهنمایی افراد متخصص به این نتیجه رسیدند که طرح‌شان بازار دارد و می‌تواند سود ده باشد، پیگیر آن شوند.

کمک مرکز رشد به تامین تسهیلات و سرمایه‌گذار

اولین نیاز شرکت‌های نوپا، آشنایی با فضای کسب و کار است. بسیاری از کسانی که به این مرکز می‌آمدند حتی نمی‌دانستند چطور پروپوزال مرتبط را بنویسند و فکر می‌کردند پروپوزال، یک طرح تحقیقاتی شبیه کارهای دانشگاهی است در صورتی‌که پروپوزال‌های کاری با انواع تحقیقاتی کاملا متفاوت است. بعد از اینکه یک طرح تحقیقاتی به نتیجه رسید و معلوم شد عملی هست یا خیر، کار مرکز رشد شروع می‌شود تا کمک کند این پروژه عملیاتی به بازار برسد.

یکی دیگر از نکات مهم برای ورود به بازار، داشتن سرمایه است. در مرحله تحقیقاتی تامین هزینه‌ها برای ما ساده است اما در مرحله ورود به بازار حتی اگر بخواهیم از وام‌های بانکی استفاده کنیم، از عهده ما خارج است و نمی‌توانیم آن ‌را بپردازیم. ولی در مراکز رشد با کسانی ارتباط داریم که حاضرند سرمایه‌گذاری پرخطر انجام دهند. از طرفی آن‌ها برای ایده هزینه صرف نکرده و روی طرحی سرمایه‌گذاری می‌کنند که تا حدی پخته و تضمین شده باشد. زمانی ایده برای سرمایه‌گذار جذاب است که بررسی و عملی شده باشد. طبیعتا سرمایه‌گذار نیز این کار را به خاطر خودش انجام می‌دهد و وقتی حس کند که می‌تواند برایش بازدهی خوبی داشته باشد، اقدام می‌کند.

به‌همین دلیل حضور در مرکز رشد و برگزاری ایونت‌ها، این امکان را به افراد می‌دهد تا بتوانند ایده خود را عرضه کنند، حرف‌هایشان شنیده شود و از امکان سرمایه‌گذاری روی طرح‌شان استفاده کنند. همچنین درهای این مرکز به روی دانشجویان باز است، هم برای شنیدن ایده‌ها و هم برای بررسی آن‌ها. لازم نیست نگران لو رفتن ایده‌‌هایشان باشند چون راهکارهای قانونی برای حفظ حق و حقوق افراد پیش‌بینی شده و این موضوع را نیز در نظر گرفته‌اند.

 

 

غذا و دارو یک نشریه تخصصی حوزه سلامت و بهداشت و درمان میباشد که با توزیع هدفمند و تخصصی، به منظور ایجاد پل ارتباطی مستحکم تر میان اساتید، تولید کنندگان و وارد کنندگان با مخاطبان عرصه سلامت منتشر میگردد.

آدرس: ایران، تهران، خیابان ولیعصر، خیابان توانیر،خیابان نظامی گنجوی،خیابان پیوند،کوچه حماسی، پلاک 26