گفت‌و‌گو با دو نفر از فعالان صنعت داروسازی

از اجرای واقعی خصوصی‌سازی تا بازنگری در نحوه قیمت‌گذاری

نشست مشترک صاحبان صنایع فعال در بخش سلامت ایران، آلمان و فرانسه دوشنبه 28 دی 94 در سالن اجتماعات هتل پارسیان آزادی برگزار شد.

دکتر دیناروند در گردهمایی روابط‌عمومی‌ها:                        

دقت در بیان اعداد و ارقام مصرف داروضرورت است

روابط عمومی‌ها باید ارقام و اعداد را درست اطلاع‌رسانی کنند. برای نمونه گفته شده است ما دومین مصرف‌کننده دارو در جهان هستیم. بنده نمی‌دانم چه کسی این را ساخته است. ما باید از اعداد و ارقام مطمئن باشیم. زیرا ما مسئول هستیم.

دکتر رسول دیناروند رییس سازمان غذا و دارو که شنبه 13 دی 93 در اولین گردهمایی مسئولان روابط‌عمومی معاونت‌های غذا و دارو دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور سخنرانی می‌کرد، ضمن بیان این مطلب گفت: سازمان غذا و دارو در تهران دارای 700 تا 800 نیروی انسانی است. گرچه این سازمان عریض و طویل نیست، اما در حال حاضر دارای بیش از 2500 نیرو در کل کشور است که وظایف سنگین و متنوعی دارند.

وی با اشاره به وجود بیش از 10 هزار شرکت در حوزه غذایی گفت: وظایف ما با توجه به گستردگی که دارد بر عملکرد اقتصادی کشور نیز تأثیرگذار است. گرچه هدف اصلی سازمان، تأمین و تضمین سلامت فرآورده‌ها است، اما اگر یک دارو در کشور پیدا نشود ما مسئول هستیم. یعنی دسترسی هم برعهده ما است. ما در حوزه قیمت‌گذاری دارای وظیفه قانونی هستیم و این قیمت باید منافع تولیدکننده و مصرف‌کننده را در بر بگیرد.

دیناروند با تأکید بر این‌که سازمان غذا و دارو علاوه بر بحث سلامت، ایمنی و تأمین دسترسی وظایف جزیی‌تری هم دارند، افزود: مردم از ما انتظار حمایت از تولید داخلی، تجویز و مصرف، حمایت از فرآورده‌های طبیعی و سنتی و مبارزه با قاچاق را دارند.

مدیر کل فرآورده‌های غذایی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی سازمان غذا و دارو :

روغن «پومیس» غیر مجاز است

مدیر کل نظارت بر فرآورده‌های غذایی، آرایشی و بهداشتی سازمان غذا و دارو روغن غیر مجاز «پومیس» را معرفی نمود و از مردم خواست آن‌ را خریداری نکنند.

دکتر هدایت حسینی مدیر کل نظارت بر فرآورده‌های غذایی، آرایشی و بهداشتی سازمان غذا و دارو در گفت‌وگویی با ايفدونا در خصوص روغن غیر مجاز «پومیس» گفت: یکی از بدترین نوع روغن‌ها در فرآیند تهیه روغن زیتون، روغن استخراج شده از تفاله زیتون می‌باشد و طرز تهیه آن نیز بدین صورت است که باقی مانده حاصل از تفاله زیتون که هنوز دارای مقداری روغن می‌باشد، را با هگزان فراوان و حرارت زیاد استخراج می‌نمایند و تحت عنوان روغن حاصل از تفاله زیتون یا پومیس(pomace) بفروش می‌رسانند.

وی هم‌چنین با اشاره به اسامی سانسا (Sansa) به زبان ایتالیایی و یا اروخ (Oruj) به زبان اسپانیایی به عنوان دیگر نام‌های این روغن‌ها اظهار داشت: خرید و فروش این محصول تحت هر نامی ممنوع بوده و بازرسین سازمان غذا و دارو و دانشگاه‌ها موظف به جمع آوری این فرآورده غیرمجاز از سطح عرضه می‌باشند.

دکتر حسینی با بیان این‌که از نظر ضوابط سازمان غذا و دارو و سازمان ملی استاندارد این روغن غیرقابل مصرف خوراکی بوده و عموما از مبادی غیر مجاز وارد کشور می‌شود افزود: مصرف کنندگان باید نسبت به مضرات استفاده از این فرآورده آگاه باشند و در هر بسته بندی که به یکی از نام‌های مذکور برخوردند از خرید آن اجتناب نموده و موضوع را به نزدیک‌ترین معاونت غذا و دارو دانشگاه‌های سراسر کشور یا سامانه 1490 اطلاع دهند.

رییس دفتر تحقیق و توسعه آموزش مردمی معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی اهواز

حذف خودسرانه وعده های دارویی در هنگام روزه داری ممنوع

bb93df39-4ad8-4fdf-b2b3-93e31c32ca69

رییس دفتر تحقیق و توسعه آموزش مردمی معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی اهواز، هشدار داد: در هنگام روزه داری بیماران نباید وعده های دارویی خود را خودسرانه حذف کنند.

دکتر فریده یونسی در گفت‌و‌گویی اختصاصی با خبرنگار ایفدونابا اعلام این خبر، اظهار کرد: در هنگام روزه داری بيماران هرگز نبايد وعده‌هاي دارويي خود را خودسرانه حذف يا دُز آن را كم و زياد کنند، زیرا كه اين عمل باعث ايجاد اختلال در روند درمان مي‌شود، بنابراين قبل از هر اقدامي حتما می بایست با پزشك معالج خود در اين زمينه مشورت کنند.

نگاهی به روند مصرف دارو در ایران و جهان:

دارو، غذا نیست

واژةOTCبه معنای Over The Counterاست یعنی افراد در زمانی که بیماری هستند با مراجعه به داروخانه می‌توانند نسبت به تهیة داروی مورد نیاز خود اقدام کنند و برای دریافت آن‌ها احتیاجی به نسخة پزشک نیست.

داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی مانند آسپیرین، ایبوبروفن، دیکلوفناک و ناپروکسن، Acetaminophen استامینوفن، Antihistamines آنتی هیستامین‌ها، دیفن هیدرامین، کلرفنیرامین، کلماستین، هیدروکسی زین، پرومتازین، لوراتادین،زادتین، سیتیریزین، کتوتیفن، پیریلامین مالئات، Decongestantsدکونژستان‌ها (ضد احتقان‌ها) وCough Medicinesداروهای ضد سرفه در زمرة داروهایی قرار دارند که می‌توان بدون نسخه و مراجعه به پزشک نسبت به تهیة آن‌ها اقدام کرد.

مصرف دارو در زمان بیماری یکی از موثرین راه‌ها برای رسیدن به سلامتی است، اما باید توجه داشت که مصرف غیراصولی داروها و کم توجهی به دستورات پزشک جدا از این‌که مدت زمان درمان را طولانی‌تر خواهد کرد می‌تواند به بروز عوارض دارویی در فرد منجر شود. تحقیقات نشان داده است هر ایرانی سالانه 339 تا 340 عدد دارو مصرف می‌کند که این آمار بیش از استاندارد جهانی است. در زمینه مصرف دارو ایران جزو 20 کشور نخست دنیا است ودر آسیا نیز پس از چین مقام دوم را دارد. سرانة مصرف دارو در ایران 3 برابر استاندارد جهانی است که این آمار نشان‌دهندة اصولی نبودن تجویز و مصرف دارو در کشور است.

طبق این تحقیقات می‌توان گفت 40 درصد ایرانی‌ها خودسرانه دارو مصرف می‌کنند یعنی از هر 5 ایرانی 2 نفر. در زمینه داروهای تزریقی نیز آمارها حاکی از این است که مصرف سرانة این داروها در کشور 4.11 عدد است که این رقم نزدیک به چهار برابر مصرف سرانة کشورهای در حال توسعه است. مشورت با پزشک در زمینه مصرف دارو بسیار اهمیت دارد، اما در کشور ما 10 تا 15 درصد مجموع داروهای موجود بدون مشورت با پزشک مصرف می‌شود.

بیش‌ترین آمار مصرف خودسر داروها متعلق به مسکن‌ها، قطره‌های چشمیو آنتی‌بیوتیک‌ها است در حالی که مصرف کنندگان این داروها از عواقب مصرف خودسر این داروها اطلاع ندارد. به‌عنوان مثال استفاده بیش از حد و مستمر مسکن‌ها منجر به نارسایی کلیه و کبد و استفادة غیرمنطقی از آنتی‌بیوتیک‌ها نیز باعث مقاوم شدن میکروب‌ها نسبت به این دارو و عدم موفقیت آن در درمان بیماری می‌شود.این دارو با توجه به نوع تاثیری که در بدن دارد در لیست بدترین داروهایی هستند که مصرف خودسرانه دارند.

مصرف آنتی‌بیوتیک در ایران 16 برابر استاندارد جهانی

سازمان بهداشت جهانی در سال 2014 مقاومت دارویی در برابر آنتی‌بیوتیک‌ها را یک تهدید بزرگ جهانی دانست. این سازمان با بررسی آمار مربوط به 114 کشور افزایش مقاومت دارویی در همه نقاط جهان را اعلام کرد. بر این اساس مصرف آنتی‌بیوتیک در ایران 16 برابر استاندارد جهانی است و سالانه 400 میلیون تومان به دلیل مصرف بی‌رویه این دارو در ایران هدر می‌رود.

بیش از 50 درصد بیماران کشور در مراجعه خود به پزشک را در مواقع ضروری کنسل کرده و با تهیه دارو اقدام به خوددرمانی و به اصطلاح خود کاهش هزینه خانواده می‌کنند. تحقیقات انجام شده نشان داده است که مصرف هم‌زمان بیش از سه دارو در افرادی که مصرف چند دارویی دارند و مراجعه به پزشکان متعدد به شکل تقریبی2 برابر بوده است و بروز عوارض جانبی حدود 5/2 برابر بیش‌تر است.

تعداد داروهای تجویزی در هر نسخه در ایران بین 3 تا 6 قلم و میانگین جهانی2 قلم در هر نسخه است. بر اساس گزارش مرکز ثبت و بررسی عوارض جانبی دارویی وزارت بهداشت و درمان طی 10 سال اخیر نزدیک به 10 هزار عارضه دارویی در مرکز ADR ایران به ثبت رسیده که 30 درصد این آمار متعلق به داروهای تزریقی است.میزان مصرف داروهای تزریقی در ایران 46 درصد و در جهان 11 درصد است.

وجود خطر عوارض دارویی برای سالمندان، زنان‌باردار و کودکان

سالمندان، زنان باردار و کودکان با توجه به داشتن شرایط خاص بیش‌تر از دیگران در معرض خطر عوارض دارویی قرار دارند و نیاز است تا توجه ویژه‌ای به این گروه داشت. برخی از داروها وجود دارند که مصرف آن‌ها برای زنان باردار و شیرده مشکلاتی را به‌همراه خواهد داشت با توجه به این موضوع این گروه در زمان مراجعه به پزشک باید به باردار و شیرده بودن خود اشاره کنند، زیرا دانستن این موضوع در تجویز دارو توسط پزشک بسیار مهم است.

علاوه بر موضوعاتی که در بالا به آن‌ها اشاره شد مصرف یک دارو در دراز مدت و بدون تجویز پزشک، احتمال بروز عوارض جانبی را افزایش می‌دهد. در کشور ما سالانه بین 10 تا 12 هزار مورد گزارش عارضه دارویی به مرکز مرکز ثبت و بررسی عوارض ناخواسته دارویی کشور ارسال می‌شود یعنی40 درصد بیماران جامعه سالانه دچار عارضه دارویی می‌شوند.

از جمله گزارش‌های عوارض شدید و جدی که به مرکز مرکز ثبت و بررسی عوارض ناخواسته دارویی کشور ارسال می‌شود، می‌توان به واکنش آنافیلاکسی با جنتامایسن، پنی‌سیلین و سفتریاکسون، دپرسیون تنفسی با سفتریاکسون، سندرم استیونس جانسون با فنی توئین، تشنج با آسیکلوویر و ترامادول و ترومبوز سینوس ساژیتال با کنتراسپتیو HD و LD اشاره کرد.

از بین گزارش‌‌هایی که به این مرکز رسیده بیش‌ترین فراوانی مربوط به دسته دارو Central Nervous System با26/13 درصدو دسته دارویی Anti-Infective با24/9 درصد بوده است. در فروردین 1387،8/92 درصدموارد گزارش شدید و جدی بوده است. بر اساس آمارهای موجود در این زمینه علت بستری 10 تا 20 درصد بیماران عوارض دارویی است.

هزينه اقتصادي مصرف نامناسب فرآورده‌هاي دارويي در ايالات متحده بین1/30 تا8/136 بيليون دلار در سال است و بيش از 40 درصدبيمارن سرپايي كه در ايالات متحده دارو مصرف مي‌کنند به مشكلاتی در زمینه مصرف دارو دچار می‌شوند.

مصرف خودسرانه دارو مهم‌ترین علت مسموميت در جهان
یکی از متداول‌ترین کارهایی که منجر به مسمومیت می‌شودمصرف خودسرانه دارو است. باید بدانیم که در جهان سالانه ۱/۱بيليارددلار برای درمان و بررسي مشكلات ناشي از عوارض دارويي مي‌شود. در سال 1998 مرگ میر به واسطه عوارض دارویی 98 هزار مورد بيش‌تر از مرگ ناشي از حوادث، 43458 مورد بيش‌تر از مرگ ناشي از سرطان پستان و 14516مورد بيش‌تر از مرگ ناشي از بيماري ايدز بوده و طبق آمار عوارض دارویی چهارمين علت مرگ و مير در امريكا را در همان سال است. هزينه سالانة عوارض دارويي در امريكا حدود سه و يک دهمتا هشت و يک دهم ميليون دلار برآورد شدهو در سال‌هاي 1970 تا 1995 حدود هشت و نيم درصد از بستري‌هاي بيمارستاني به دليل عوارض دارويي بوده است.

باید توجه داشت که عقیده بر این‌که داروهای گیاهی، داروهایی بی‌عارضه هستند و مانند داروهای شیمیایی عارضة چندانی ندارد،‌ اشتباه است و حتی ممکن است استفاده نادرست از این داروها می‌تواند عواقب زیادی را برای بیمار به همراه داشته و بر نظام سلامت تحمیل کند.

تفاوت خوددرمانی و خودمراقبتی
بر اساس آخرین آمار سازمان بهداشت جهانی سالانه 5.1 میلیون نفر در سراسر جهان در اثر خوددرمانی به اورژانس مراجعه می‌کنند و در این بین حدود صد هزار نفر از این مراجعان جان خود را از دست می‌دهند. اگر خوددرمانی را خودمراقبتی ندانیم این موضوع قابل پیشگیری است.
تشابه اسمی نیز یکی دیگر از مواردی است که به مصرف اشتباه دارو منجر می‌شود که بر اساس آمار سازمان بهداشت جهانی مصرف خودسرانه دارو براساس تشابه اسمی 25 درصد است. فرد با مراجعه خودسر و بدون نسخه پزشک به داروخانه ممکن است به دلیل هم‌آوا بودن نام دارو آن را به اشتباه تهیه کند و با این کار در معرض خطرات جانبی دارویی که به اشتباه تهیه کرده است قرار گیرد. برای مثال احتمال دارد فرد در مراجعه خود به داروخانه به جاری داروی پاکسل که ضدافسردگی است داروی تاکسل که ضدسرطان است را تهیه کند بدون آن‌که خود از این موضوع مطلع باشد و این کار برای وی مشکلات جبران‌ناپذیری را به‌وجود آورد.

یکی دیگر از مشکلاتی که در زمینه مصرف دارو یا آن مواجه هستیم مصرف نا‌آگاهانه و خودسر داروها با هم است که ممکن است این داروها علاوه بر کم نکردن علایم بیماری فرد عوارض جانبی یکدیگر را نیز تشدید کنند. به عنوان مثال می‌توان به بالا رفتن فشار خون و ایجاد سرگیجه اشاره کرد. یکی از داروهای رایجی که احتمال تداخل دارویی دارد و می‌توانند تشدید عوارض جانبی دارو را به همراه داشته باشد داروی وارفارین یا داروی رقیق‌کننده خون است. یک اشتباه کوچک در مصرف این دارو می‌تواند به آریتمی‌ و سکته قلبی منجر شود.

توجه داشته باشید که خوددرمانی با خودمراقبتی تفاوت دارد. خوددرمانی چیزی است که نه تنها بر انجام آن توصیه نمی‌شود، بلکه تمام سفارش‌ها در حوزه خودداری از انجام چنین کاری است. اما خودمراقبتی اصلی برای داشتن یک زندگی سالم است و تأکید زیادی برای انجام آن وجود دارد.

همان‌گونه که مصرف غیرمنطقی از یک امکاناتی می‌تواند هزینه‌های اقتصادی زیادی را برای خانواده دربر داشته باشد، مصرف غیرمنطقی دارو نیز علاوه بر به خطر انداختن سلامت فرد می‌تواند از نظر اقتصادی خانواده را دچار مشکل کند که در ادامه این روند این مشکل به اجتماع کشیده خواهد شد که دوری از این کار و مشاوره با پزشک و داروساز برای مصرف یک دارو می‌تواند به ارتقای سلامت خانواده و پیشرفت جامعه منجر شود. طبق تحقیقات به عمل آمده سرانة مصرف دارو در کشور بیش از 50 هزارتومان است که خود درمانی سرانة دارو را افزایش داده و مشکلات فراوانی را ایجاد می‌کند.

یک باور عمومی این است که اگر داروهای مشابه را با هم مصرف کنید، نتیجه بهتری می‌گیرید.واقعیت تلخ‌تر از این حرف‌ها است. شاید دو دارو در ظاهر آرام‌بخش باشند، اما یکی برای تسکین درد و دیگری کاهش اضطراب تولید شده است. مصرف هم‌زمان این دو دارو شاید عواقب مرگباری به دنبال داشته باشد، شاید باور نکنید، اما مصرف داروهای معمولی و در ظاهر بی‌خطری مانند داروهای آنتی‌هیستامین (برای مثال دیفن‌هیدرامین)، داروهای ضدسرفه و ضدسرماخوردگی و قرص‌های خواب در صدر این نوع اشتباه در مصرف داروها قرار دارند. ترکیب این داروها با هم یکی از عوامل مرگ و میر، به‌خصوص در سنین زیر 30 سال است.
یکی از رایج‌ترین اشتباه‌ها در خوددرمانی مصرف دوز اشتباه داروها است احتمال زیادی دارد بعضی افراد به ویژه سالمندان در مصرف دوز داروها اشتباه کنند؛ برای مثال دوز مجاز 1.0 میلی‌گرم را 10 میلی‌گرم بخوانند. همین اشتباه به ظاهر ساده ممکن است عوارض جانبی آن دارو را 10 برابر افزایش دهد.

مشکل رایج دیگر اشتباه گرم دوز میلی‌گرم با میکروگرم و یکی شمردن آن‌ها است. درحالی‌که دوز دارو را هزار برابر بیش‌تر می‌کند. این مسئله در افراد دیابتی که انسولین مصرف می‌کنند بیش‌تر دیده می‌شود.

اشتباه رایج دیگر تعداد دفعات مصرف بیش‌تر داروها است. برای مثال فردی به دلیل درد زیاد، مسکنی را که حداکثر باید 2 بار در روز مصرف شود، چهار بار در روز مصرف کند.

مهم‌ترین راهکار برخورد با خوددرمانی و کاهش بار اقتصادی وارد آمده بر نظام سلامت کاهش هزینه‌های درمان شامل ویزیت پزشکان و دارو است. بیمه همگانی، گسترش پوشش بیمه‌ای داروهای گران قیمت، فرهنگ سازی و پرداختن به عوارض خوددرمانی در رسانه‌ها از دیگر راهکارهای مقابله با معضل خوددرمانی است. مردم باید به دارو به‌عنوان یک ماده تخصصی نگاه کنند و بدانند دارو، غذا نیست.

منبع: سلامت نیوز

 

 

غذا و دارو یک نشریه تخصصی حوزه سلامت و بهداشت و درمان میباشد که با توزیع هدفمند و تخصصی، به منظور ایجاد پل ارتباطی مستحکم تر میان اساتید، تولید کنندگان و وارد کنندگان با مخاطبان عرصه سلامت منتشر میگردد.

آدرسایران، تهران، خیابان ولیعصر، بالاتر از پارک ساعی، روبروی رسانه‌های تصویری ، بن‌بست نعمتی، پلاک۷

    88203845 21 (98)+

   88198520 21 (98)+