ایجادیک نظام جامع برای شناسایی، کنترل و پایش سلامت مکمل­‌های غذایی

 

مکمل­‌های غذایی فرآورده­‌هایی شامل ترکیبات گیاهی، مواد مغذی (ویتامین­‌ها و املاح) و یا ترکیبات غذایی (نظیر انواع آمینواسیدها) را شامل می­‌شوند. این فرآورده­‌ها اگرچه برای تشخیص و یا درمان قابل استفاده نمی­‌باشند، اما امروزه بسیاری از افراد جامعه (در برخی مطالعات تا حدود نیمی از افراد جامعه) تمایل به مصرف این فرآورده­‌ها برای ارتقای سلامتی و یا کاهش عوارض بیماری­ها دارند. در چنین شرایطی و با توجه به نوع نگرش مصرف­‌کنندگان و آحاد جامعه، می­‌بایست سلامتی این فرآورده­‌ها قبل از عرضه و در سطح عرضه، تحت کنترل مستمر و پایش، قرار گیرد.

پایش سلامت یک فرآورده، فرآیندی است مستمر که شامل بازبینی و تایید الزامات تولید (شامل تجهیزات و مواد اولیه)، کنترل کیفی محصول تولید شده قبل و در حین عرضه در بازار مصرف و تایید اثربخشی، کارایی و لزوم مصرف آن در سطح عرضه می­باشد. همانطور که مشخص است برای پایش جامع و کامل، دستگاه­‌های مختلف و نهادهای نظارتی دولتی و نیز تجویز منطقی توسط متخصصین علوم پزشکی، از الزامات اساسی در این فرآیند می­‌باشد.

متاسفانه در سالیان اخیر با افزایش اقبال عمومی به مصرف مکمل‌های غذایی، سوءاستفاده برخی افراد سودجو و غیر متخصص، موجب بروز مشکلاتی در سطوح عرضه و یا تولید این فرآورده­‌های سلامت محور شده­‌اند و این در حالی است که هنوز فرآیند جامعی برای پایش سلامت و تایید کارآیی و اثربخشی این فرآورده‌ها تدوین نشده است. اگرچه در کشور ما اطلاعات دقیقی از مشکلات مرتبط با مصرف بی­رویه یا بدون تجویز متخصص در افراد مختلف جامعه وجود ندارد، اما بر اساس یک مطالعه در ایالات متحده مشخص شد که بیشتر مشکلات مرتبط با مکمل‌های غذایی (72 درصد) در محصولاتی با ادعای افزایش انرژی و یا کاهش وزن، گزارش شده و بیشتر گروه سنی 35-20 سال به عوارضی (که شایع­ترین آن­ها شامل تپش و ضربان قلب و درد قفسه سینه بوده است) دچار شده­اند (1).

بر اساس موارد فوق، وجود یک نظام جامع برای شناسایی، کنترل و پایش سلامت مکمل‌های غذایی به­‌عنوان محصولاتی که مصرف‌کنندگان می­‌توانند بدون تجویز متخصصین و نسخه معتبر، آن­ها را از داروخانه­‌ها (یا سایر مراکز نامعتبر) تهیه کنند، امری ضروری و الزامی به نظر می­‌رسد.

به همین دلیل در شورای سیاست­‌گذاری کنگره مکمل‌ها، برای ششمین دوره این کنگره، محوریت «کنترل کیفی، پایش کارآیی و سلامت مکمل‌های غذایی» در نظر گرفته شد تا علاوه بر همفکری متخصصین عرصه­‌های مختلف سلامتی، نظر مسئولین محترم به لزوم انجام یک مداخله مناسب با هدف بهسازی و ارتقای وضعیت تولید، عرضه و پایش اثربخشی مکمل‌های غذایی در کشور جلب گردد. امید است این همایش علمی، بتواند همچون دوره‌­های قبلی، در ارائه آخرین یافته­‌های علمی به مخاطبان، موفق بوده و سنگ ‌بنایی، برای افزایش تعاملات نهادهای دولتی و مردم نهاد برای بهبود و سالم­‌سازی بازار مکمل‌های غذایی ایجاد گردد.

 

1.         Geller AI, Shehab N, Weidle NJ, Lovegrove MC, Wolpert BJ, Timbo BB, et al. Emergency department visits for adverse events related to dietary supplements. New England Journal of Medicine. 2015;373(16):1531-40.

 

 

 

 

غذا و دارو یک نشریه تخصصی حوزه سلامت و بهداشت و درمان میباشد که با توزیع هدفمند و تخصصی، به منظور ایجاد پل ارتباطی مستحکم تر میان اساتید، تولید کنندگان و وارد کنندگان با مخاطبان عرصه سلامت منتشر میگردد.

آدرسایران، تهران، خیابان ولیعصر، خیابان توانیر،خیابان نظامی گنجوی،خیابان پیوند،کوچه حماسی، پلاک 26 

    88203845 21 (98)+

   88198520 21 (98)+