ادعای مکمل‌ها 90 درصد حقیقت ندارد!

 

سومین سمپوزیوم مکمل‌های ورزشی و تجهیزات وابسته در تاریخ 6 و 7 دی ماه 97 در مجموعه فرهنگی ورزشی غدیر، برگزار شد. به گزارش روابط‌عمومی موسسه رسایش، دبیرخانه سومین سمپوزیوم مکمل‌های ورزشی و تجهیزات وابسته، در اولین روز از این سمینار دو روزه که با استقبال ورزشکاران و مربیان روبرو شد، دکتر سیدمحمدصادق هاشمی ضمن آنالیز مکمل‌های ورزشی به دوره‌بندی آن‌ها پرداخت.

دکتر سیدمحمدصادق هاشمی، عضو کمیته تخصصی بدنسازی و پرورش اندام ایران و مسئول کمیته آموزش هیئت بدنسازی و پرورش اندام استان تهران با بیان اینکه 90 درصد از ادعاهای شرکت‌های تبلیغ‌کننده مکمل‌ها مبنای درستی ندارند، عنوان کرد: بیشترین بازار داغ مکمل‌ها در باشگاه‌ها ایجاد می‌شود تا جایی‌که اگر ورزشکاری که به مقام قهرمانی رسیده، داخل یک شیشه نوشابه مکمل ریخته و قبل از مسابقه بخورد، از فردا شاهد استفاده زیاد این نوشابه هستیم بدون اینکه به پیشینه ورزشکار، فاکتورهای ژنتیکی، تمرینی و ممارستی‌اش اهمیت بدهند و اصلا بدانند این نوشیدنی چه موادی در خود داشته است.

یک سوم مکمل‌هایی که چک شده بودند، استروئید داشتند

دکتر هاشمی، بازاریابی صنعتی را از دیگر مواردی دانست که موجب اشاعه مکمل‌ها در میان ورزشکاران شده است و گفت: سازمان اف دی ای آمریکا که مورد قبول دنیا است همه مکمل‌های تولید شده را مورد بررسی قرار نمی‌دهد و تنها اگر خلاف ادعای یک مکمل ثابت شود، آن‌ها را بررسی می‌کند.

مسئول کمیته آموزش هیئت بدنسازی و پرورش اندام استان تهران با اشاره به این مطلب که ما به ظاهر اندام ورزشکار توجه ویژه‌ای داریم، گفت: مربیان باید ورزشکاران را با شیوه‌های درست علمی و رژیم مناسب پرورش دهند، ضمن اینکه باید دقت داشته باشیم نحوه این عملکرد در زنان و مردان به‌دلیل تفاوت‌های فیزیولوژی متفاوت است.

دکتر هاشمی به عوامل محدود‌کننده و متفاوت پرورش اندام در زنان اشاره کرد و گفت: تستوسترون کمتر، تار عضلانی کمتر و ... نوع بدنسازی را در زنان و همچنین عملکرد آن‌ها را در ورزش متفاوت می‌‌کند تا جایی‌که استعداد خانم‌ها در رشته‌های مقاومتی بیشتر از مردان است.

عضو کمیته تخصصی پرورش اندام، تاریخ معرفی مکمل‌ها را در آمریکا، سال 1994 اعلام کرد و به تفاوت‌های قوانین در کشور آمریکا و ایران نسبت به مکمل‌ها پرداخت.

دکتر محمدصادق هاشمی با اشاره به این موضوع که در آمریکا برخلاف ایران، قوانین سختی درباره مصرف استروئیدها وجود دارد و تحقیقاتی در سال 2013 نشان داده، یک سوم مکمل‌هایی که چک شده‌اند، دارای استروئید بودند، اظهار داشت: 70 درصد ورزشکاران آمریکایی در حال مصرف مکمل هستند و با اینکه اهمیت و لزوم استفاده از مکمل‌ها برای ورزشکاران ثابت شده است اما باید مکمل‌ها به‌صورت درست مصرف شوند.

وی ادامه داد: در آمریکا 50 هزار نوع مکمل غذایی می‌بینید اما اینها در بعضی از موارد، تفاوت‌های بسیار کمی دارند و تنها برخی از آن‌ها، مواد افزودنی دارند که به این بهانه نام دیگری گرفته‌اند.

سرب در مکمل‌های چینی

عضو کمیته تخصصی بدنسازی و پرورش اندام ایران در بحث لزوم توجه به کیفیت مکمل‌ها، توضیح داد: تحقیقات سال 2015 نشان داده که خیلی از مکمل‌های چینی دارای مواد آلوده و سمی مثل سرب بوده‌اند. همچنین بعضی از محصولات «مک کوهیل» ماده خطرناکی داشته‌اند که موجب کوری و آسیب کبدی شده‌ است.

دکتر هاشمی، اضافه کرد: مشکلات کبدی ناشی از مکمل‌ها در دهه اخیر، سه برابر شده است که در این میان مکمل‌های پرورش اندام سهم زیادی در بین این مکمل‌ها داشته‌اند.

مکمل، جایگزین غذا نیست

در دومین روز از این سمپوزیوم، دکتر مصطفی موسوی، مدرس دانشگاه و عضو کمیته آموزش فدراسیون پرورش اندام با اشاره به اینکه شرکت‌های تبلیغ‌کننده مکمل تا جایی‌که بتوانند به‌ دنبال این هدف هستند که مربیان را به سمتی ببرند که ورزشکاران را تشویق به مصرف مکمل و جایگزینی آن‌ها با مواد غذایی کنند، گفت: در بسیاری از موارد، این میزان مصرف مکمل هیچ‌گونه ضرورتی نداشته و بدن ورزشکار به بخشی از آن‌ها احتیاج ندارد و مقداری زیادی از این مکمل‌ها به‌طور طبیعی در بدن تولید می‌شود.

این عضو کمیته آموزش فدراسیون پرورش اندام اضافه کرد: مربیان باید بدون مکمل و یا با حداقل مکمل همراه با برنامه‌های درست، ورزشکاران را به اهدافشان برسانند و به بهترین نحو لایف استایل (سبک زندگی) افراد را با تناسب اندام و فیتنس تغییر دهند و نه اینکه آن‌ها را به سمت مصرف دارو و مکمل ببرند.

افراد را به سقف ژنتیکی خودشان برسانید

دکتر مصطفی موسوی اضافه کرد: شما به‌عنوان مربی باید هر فردی (چه ورزشکار باشد و چه نباشد) را به سقف ژنتیکی خودش برسانید. همه افراد توانایی یکسانی ندارند، یکی قهرمان باشگاه خودش است، دیگری شهرش و دیگری جهان و این باور که با تلاش می‌توان ظرفیت یک فرد را چندین برابر کرد، یک فکر اشتباه است.

این مدرس دانشگاه و عضو کمیته آموزش فدراسیون پرورش اندام، ادامه داد: پژوهشگران درباره زمان مصرف مکمل‌ها، تحقیقات زیادی انجام داده‌اند و در تجویز مکمل باید به این موضوع دقت زیادی داشته باشید، در غیر این‌صورت به نتایجی که می‌خواهید، نمی‌رسید و تنها موجب صرف انرژی و هدررفت هزینه‌ها می‌شوید.

وی گفت: در استفاده از مکمل‌ها دلایل مختلفی وجود دارد از جمله تامین انرژی، بهبود عملکرد ورزشی و حتی برخی برای همرنگی با گروه ورزشی که در آن قرار گرفته‌اند از مکمل استفاده می‌کنند. شرکت‌های تولیدکننده مکمل نیز به دلایل تجاری و اقتصادی، تا جایی‌که بتوانند به دنبال این هدف هستند که مربیان را به سمتی ببرند که ورزشکاران را تشویق به مصرف مکمل‌ها کنند در حالی‌که در بسیاری از موارد این میزان مصرف هیچ‌گونه ضرورتی ندارد تا جایی‌که حدود 80 درصد مکمل‌ها، تاثیری در حجم و چربی‌سوزی و ... نداشته و تنها جنبه تبلیغاتی دارند.

بدون دلیل مکمل مصرف نکنید

دکتر مصطفی موسوی، مدرس دانشگاه و عضو کمیته آموزش فدراسیون پرورش اندام در ادامه به نقد و بررسی مکمل‌های اصلی مورد مصرف ورزشکاران از جمله گلوتامین پرداخت و توضیح داد: گلوتامین را گاهی به‌عنوان یک اسیدآمینه ضروری می‌شناسند که البته در بدن تولید می‌شود. بدن یک فرد بالغ 15 تا 25 گرم، گلوتامین می‌سازد اما در برخی شرایط این میزان کم می‌شود و باید مورد مصرف قرار گیرد. همچنین غالبا در بحث بدنسازی، وقتی باید مصرف شود که فرد در حال وزن کم کردن است و توده عضلانی اکتسابی بالایی دارد اما در باقی موارد، مصرف آن ضرورت چندانی ندارد.

اثرات جانبی مصرف مکمل را در نظر بگیرید

دکتر مصطفی موسوی، مدرس دانشگاه با تاکید بر این موضوع که مربیان باید بدانند، حجم عضلانی ورزشکار با چه چیزی ساخته شده است و آیا این عضله با ورزش به‌دست آمده یا دارو و مکمل، همچنین ورزشکار با چه روشی به این میزان از حجم عضلانی رسیده است، گفت: باید اثرات جانبی (ساید افکت) مصرف مکمل را هم در نظر بگیرید و همین‌طور دوز مصرف مکمل را باید به نسبت سطح ورزشکار مشخص کنید.

دکتر موسوی با تاکید بر اینکه برخی از افراد نیازی به مصرف مکمل ندارند، توضیح داد: برخی خانم‌ها که سابقه تمرینی دو سال به بالا دارند، بی ام آی استاندارد داشته و می‌خواهند رژیم چربی سوز بگیرند، بدون اینکه دچار ریزش عضله شوند، به‌ هیچ مکملی احتیاج ندارند و تنها با رژیم غذایی است که می‌توانند به این هدف برسند.

نود و نه درصد هورمون‌ها در جنگ جهانی دوم درست شدند

عضو کمیته آموزش فدراسیون پرورش اندام با تاکید بر اینکه رژیم‌های کات را در میان افراد مبتدی، تسری ندهید، گفت: نود و نه درصد هورمون‌ها در جنگ جهانی دوم درست شدند، وقتی‌که می‌خواستند زمان بهبودی افراد، کاهش پیدا کند.

دکتر موسوی، ادامه داد: در شیر، پروتئین وِی و کازیین هست و به‌همین دلیل نوع شیر مصرفی همواره مورد تبلیغات شرکت‌های تولیدکننده مکمل، قرار می‌گیرد. در گذشته، آبی که از تبدیل شیر به پنیر بدست می‌آمد، دور ریخته می‌شد اما این روزها از آن، وِی کنسانتره تولید می‌شود چراکه مشخص شده به چه میزان این ماده ارزشمند است.

این مدرس دانشگاه گفت: روی بسته‌بندی برخی مکمل‌ها نوشته شده «وِی صد در صد» که نشان‌دهنده، نبود پروتئین کنسانتره در آن است.

وی شناخت نوع پروتئین مکمل‌ها را مهم دانست اما مهم‌تر از آن را تشخیص این مورد دانست که بدانیم چه کسی باید چه مکملی با چه نوع پروتئینی مصرف کند.

دکتر موسوی، عنوان کرد: کازیین را باید قبل از خواب مصرف کرد، این مکمل مخصوص افراد حرفه‌ای و نیمه حرفه‌ای است که حجم عضلانی زیادی دارند و بهتر است در زمان ریکاوری (بازتوانی) استفاده شود. درباره «وی» نیز گفت: زمان مصرف آن قبل از صبحانه و بعد تمرین است و سرعت جذب آن حدود 45 دقیقه تا یک ساعت است.

عضو کمیته آموزش فدراسیون پرورش اندام با اشاره به این مطلب که معمولا ورزشکاران در فیتنس، حجم و یا چربی‌سوزی و کات هستند، اظهار داشت: کات برای فردی است که بادی فت‌اش را می‌خواهد کم کند اما چربی‌سوزی برای کسی است که اضافه وزن دارد و به‌همین دلیل کات باید بعد از مرحله چربی‌سوزی انجام شود. همچنین در کات نیاز به وِی هست اما در چربی‌سوزی مصرف آن دلیلی ندارد.

اسراف در مصرف مکمل موجب آسیب فیزیکی و اقتصادی

دکتر موسوی، میزان مصرف پروتئین در افراد ورزشکار را دو برابر فرد عادی دانست و گفت: در مورد ورزشکارهای حرفه‌ای نمی‌توان به راحتی درباره این موضوع اظهار نظر کرد، چراکه ورزش حرفه‌ای همواره با آسیب همراه بوده به این دلیل که برای ورزشکار حرفه‌ای مسابقه مهم است ولی برای ورزشکاران و مردم عادی لایف استایل (سبک زندگی) اهمیت دارد.

دکتر مصطفی موسوی، مدرس دانشگاه و عضو کمیته آموزش فدراسیون پرورش اندام با تاکید بر اینکه وی و کازیین را در مرحله اول باید با استفاده از تغذیه تامین کرد، بیان داشت: میزان مصرف کازیین و وِی وابسته به فاکتورهایی چون وزن بدن، سابقه تمرینی، رژیم غذایی و فاز تمرین است. همچنین شما به‌عنوان یک مربی باید تا جایی‌که می‌توانید تلاش کنید افراد را در سفره غذایی خودشان، خصوصا در بحث تناسب اندام نگاه دارید. موضوع بعدی توجه به پیشینه مصرف مکمل در افراد است.

در ادامه این نشست، دکتر مصطفی موسوی، مدرس دانشگاه و عضو کمیته آموزش فدراسیون پرورش اندام، درباره مکمل بی سی ای ای BCAA که با دو هدف تامین سوخت جهت جلوگیری از ریزش عضله و بازسازی و ریکاوری است، توضیح داد.

عضو کمیته آموزش فدراسیون پرورش اندام در پایان، اسراف در مصرف مکمل را موجب آسیب فیزیکی و اقتصادی دانست و گفت: بدنسازی عالی تنها با مصرف مکمل بدست نمی‌آید و به‌طور حتم نیازمند رژیم غذایی درست است.

گفتنی است در پایان سمپوزیوم دو روزه «مکمل‌های ورزشی و تجهیزات وابسته» گواهینامه آموزشی که معادل 50 امتیاز آموزش مربیگری بود، به شرکت‌کنندگان تعلق گرفت.

 

 

 

 

 

غذا و دارو یک نشریه تخصصی حوزه سلامت و بهداشت و درمان میباشد که با توزیع هدفمند و تخصصی، به منظور ایجاد پل ارتباطی مستحکم تر میان اساتید، تولید کنندگان و وارد کنندگان با مخاطبان عرصه سلامت منتشر میگردد.

آدرس: ایران، تهران، خیابان ولیعصر، خیابان توانیر،خیابان نظامی گنجوی،خیابان پیوند،کوچه حماسی، پلاک 26