Published in گزارش

 نگرانی‌های دارویی واقعیت است یا جنگ روانی؟

 

مشکلات اقتصادی چند ماه اخیر و افزایش قیمت‌ ناشی از گرانی ارز، بیش از هر چیز، تن بیماران را لرزانده است. گران، کمیاب و نایاب شدن دارو چیزی نیست که بتوان بر آن چشم پوشید یا به‌راحتی با آن کنار آمد؛ با این‌حال شاید تعجب کنید اگر بدانید خبرهای بد مرتبط با دارو مختص این دوره نیست و در مقاطع مختلف بیماران خاص یا کسانی که زنده بودن‌‌شان به دارو مرتبط است، نگرانی‌های دارویی داشته‌اند. این مشکلات در تمام سال‌های تحریم و حتی پس از برجام وجود داشته و تنها در بعضی مقاطع کم‌تر شده است. مسئله دارو نه فقط به تحریم و اثر مستقیم آن بر ارز کشور، حتی به سیستم اقتصادی و روابط بین تولیدکننده، داروخانه، بیمارستان و بیمه‌ها مرتبط است.

با مرور خبرهای حوزه دارو، به نظر می‌رسد خبرهای بد چند ماه اخیر در حوزه دارو، در کنار سایر خبرهای بد، پررنگ‌تر شده و بیماران را نگران‌تر کرده است. در واقع آن‌ها همیشه با این مشکل دست و پنچه نرم کرده‌اند و حالا پس از کمی آسوده ‌خیالی منتج از برجام، برگشتن به شرایط پر استرس گذشته سخت‌تر خواهد بود. در این گزارش خبرهای مربوط به کمبود دارو در ۱-۲ سال اخیر و به‌ویژه چند ماه اول ۹۷ را مرور کرده‌ایم.

تیر 95: تاثیر منفی سامانه الکترونیکی و تاخیر در ترخیص دارو!

در تاریخ ۲۵ تیر ۹۵، با انتشار اخبار کمبود یک ماهه بعضی داروهای بیماران خاص و پیوند کلیه، دلیل اصلی این وضعیت، تاخیر در ترخیص داروها از گمرک اعلام شد. رییس سازمان غذا و دارو، مسائل مختلف را عامل این مشکل دانست. سامانه جدید الکترونیکی گمرکی و مشکلات فنی یکی از آن‌ها بود. دیناروند توزیع داروهای جایگزین برای بیماران پیوندی را یکی از این عوامل عنوان کرد و گفت: «ممکن است خود «سرتیکان» نباشد و برند دارو گیر نیاید اما نوع ژنریک و تولید داخلی آن موجود است.»

آذر 95: افزایش میانگین کمبود دارویی!

آذرماه ۹۵ دکتر دیناروند- معاون وزیر بهداشت و رئیس سازمان غذا و دارو وقت- میانگین کمبود دارو را ۳۲ قلم اعلام کرد. او گفت: «سال ۹۴ حدود ۲۸.۵ قلم کمبود دارو داشتیم اما در شش ماه اول امسال، کمبودها بیشتر شده است. او با بیان اینکه وضعیت کمبود دارو در سه سال اخیر تغییر چندانی نداشته است، گفت: «کمبودهای دارویی همواره وجود داشته اما مدیریت این اقلام مهم است که در حال حاضر وضعیت بدی نسبت به گذشته نداریم.»

دی 95: تغییر وضعیت دارو از قرمز به سفید

دی‌ماه ۹۵ اولین بار پس از توافق برجام اعلام شد، وضعیت دارویی کشور از قرمز به سفید رسیده است.رسول دیناروند چند روز پس از سالگرد اجرای برجام، از تحولات این بخش گفت: «پس از برجام، برخی شرکت‌ها مراحل اولیه سرمایه‌گذاری در ایران را طی کرده‌اند و کاهش هزینه نقل و انتقال، قیمت نهایی دارو را نیز کم کرده است.»

همان زمان محمود‌ هادی‌پور -یکی از کارشناسان حوزه دارو- به روزنامه قانون گفت: «برجام کمک زیادی به بازار دارویی کشور کرد، تولید کارخانه‌ها نیز رونق گرفت و کمبود دارویی مرتفع شد.ولی در زمینه سیاست‌های کلی با مشکل روبروییم. پس از برجام فرصت بیشتری در زمینه سرمایه‌گذاری دارو داشتیم که متاسفانه در بعضی بخش‌ها به آن توجه نشده است.»

اسفند 95: پایان ناخوش ۹۵ برای بیماران هموفیلی

یکی از آخرین خبرهای دارویی سال ۹۵، اسفندماه منتشر شد و مدیرعامل کانون هموفیلی ایران از نبود داروی بیماران هموفیلی خبر داد. احمد قویدل از رئیس سازمان غذا و دارو خواست، این مسئله به‌صورت جدی بررسی شود؛ خصوصا که درطول سال ۱۳۹۵ چند بار با کمبود دارو مواجه بوده‌اند. او یکی از دلایل مشکل در تامین فاکتور ۹ را، انحصار در این حوزه معرفی نمود و از کار بعضی شرکت‌های پخش و تداوم مشکلات با بیمه‌ها نیز گلایه کرد. قویدل گفت: «کمبود این دارو در استان‌های مختلف جدی شده است و درصورت وقوع اتفاقات غیرمنتظره عواقب وخیمی برای بیماران دارد.»

خرداد 96: تداوم خبرهای بد دارویی در سال ۹۶

خرداد ماه ۹۶ رییس انجمن داروسازان، از کمبود یک‌ماهه برخی اقلام دارویی خبر داد و گفت: " کمبود «دیگوکسین» -یکی از داروهای ضروری بیماران قلبی- می‌تواند در آینده مشکل‌ساز شود". رهبر مژدهی‌آذر، درمورد چرایی کمبودها گفت: «قرار بود واردات داروهایی که مشابه داخلی دارند ممنوع یا محدود شود، ولی حالا برخی داروهای داخلی هم کمیاب شده‌اند!»، اما تاکید کرد: «اکثر داروهایی که کمیاب شده‌اند، آسیب جدی به بیمار نمی‌زند و دیگوکسین هم هنوز در داروخانه‌های دولتی موجود است.»

دی 96: هشدار درباره بحران امسال در سال گذشته

دی‌ ماه ۹۶، یکی از اعضای کمیسیون بهداشت درباره خطر بحران کمبود دارو و تجهیزات پزشکی در سال ۹۷ هشدار داد و بر لزوم پرداخت مطالبات شرکت‌های دارویی و ملزومات پزشکی تاکید کرد. یعقوب شیویاری گفت: «بیمارستان‌ها کسری بودجه دارند و به‌دلیل نداشتن نقدینگی کافی به واحدهای تولیدی بدهکارند و در نتیجه، این مراکز هم برای تامین مواد اولیه مشکل نقدینگی دارند. اگر این وضعیت ادامه یابد کارخانه‌های داروسازی با خطر ورشکستگی و کشور با کمبود دارو و تجهیزات مواجه خواهد شد.» نماینده میانه تصریح کرد: «اقتصاد داروخانه‌ها به‌دلیل بدهی بیمه‌ها دچار مشکل شده است. اگر با کمبود دارو مواجه شویم، مقصر اصلی دولتمردان هستند که برای پرداخت مطالبات تولیدکننده چاره‌اندیشی نکرده‌اند.»

خرداد 97: کمبود نقدینگی، مقصر اصلی کمبود دارو!

برخلاف وعده‌ها، هشدارهای نگران‌کننده سال گذشته، در سال جاری عملی شد! خرداد ماه ۹۷، سخنگوی سازمان غذا و دارو درباره کمبود نقدینگی در حوزه دارو گفت: «تاخیر برخی بیمه‌ها در پرداخت مطالبات به یک سال می‌رسد. با ادامه این روند ممکن است بعضی از تولیدکنندگان نتوانند مواد اولیه همه داروها و خطوط تولیدشان را تامین کنند و در برخی موارد تولیدی دچار مشکل شویم.» جهانپور، پرداخت بدهی شرکت‌های بیمه را روش اصلی پیشگیری عنوان کرد، اما گفت: «کمبود دارو تقریبا در تمام بازارهای دنیا به‌صورت مقطعی بروز پیدا می‌کند و همیشه به معنی بحران نیست.»

تیر 97: سامانه‌ای برای پیگیری تخلف‌ها

با اوج‌گیری قیمت دلار و انتشار خبر گرانی بعضی داروها، سوم تیرماه کیانوش جهانپور، از امکان دسترسی مردم به قیمت مصوب تمام داروها خبر داد: «فهرست و قیمت مصوب تمام اقلام دارویی داروخانه‌ها در نشانی اینترنتی http://irc.fda.gov.ir/nfi قابل بازیابی است.»

نه روز بعد هم کیانوش جهانپور ۶ مصوبه دولت برای رفع مشکل داروهای وارداتی را اعلام کرد که بعضی از آن‌ها عبارت بودند از:

* افزایش حد اعتباری تسهیلات ریالی و ارزی شرکت‌های دارویی و تجهیزات پزشکی در بانک‌ها به اندازه ۳۰٪ بیش از اعتبار سال ۱۳۹۶
*لغو محدودیت ذی‌نفع واحد و اشخاص مرتبط در نظام بانکی برای شرکت‌های متعلق به گروه‌های دارویی دولتی و نهادهای عمومی

*افزایش سررسید تسویه حساب اعتبارات اسنادی مدت‌دار دارو و تجهیزات پزشکی از ۶ماه به ۹ماه

*اجازه به گمرک برای ترخیص محموله‌های وارداتی -با تعهد وزیر بهداشت- با کپی یا حداقل اسناد

مرداد 97: چرخه کمبودها به تالاسمی رسید

نهم امرداد ماه، گزارشی از نگرانی‌ در مورد داروهای تالاسمی منتشر شد. میثم رمضانی -عضو هیئت مدیره انجمن تالاسمی- از وضعیت دسترسی این بیماران به داروهایشان انتقاد کرد و گفت: «میزان دارویی که در حال حاضر توزیع می‌شود جوابگوی نیاز بیماران نیست و آن‌ها را دچار مشکل کرده است.» در عین حال وزیر بهداشت از برخی تولیدکنندگان داخلی گلایه کرد و آن‌ها را در این وضعیت مقصر دانست و گفت در حالی‌که مجلس استفاده از داروهای داخلی را مصوب کرده است، این شرکت‌‌ها تولید را متوقف کرده و خواستار افزایش قیمت شده‌اند؛ به‌همین دلیل در تولید و توزیع داروهای ایرانی هم دچار مشکل شده‌ایم.

مرداد 97: کمبود جدی نداریم، ذخیره‌ها را افزایش می‌دهیم

سیزدهم امرداد کمبود «وارفارین» -داروی پیشگیری از لخته شدن خون - برای بیماران قلبی نگران‌‌کننده شد. غلامرضا اصغری در حاشیه کنگره داروسازی بالینی گفت: «کمبود وارفارین در برخی بیمارستان‌ها به‌ علت مشکلات نقدینگی است که به دلیل مطالبه از بیمه‌ها نمی‌توانند دارو را نقدی بخرند.» او تاکید کرد وارفارین کمیاب شده است ولی هنوز نایاب نیست و ادامه داد: «در کل میزان و روش توزیع بعضی داروها تغییر کرده است. در واقع با توجه به مشکلات احتمالی ماه‌های آینده، تصمیم گرفته‌ایم میزان ذخیره‌سازی داروها یا مواد اولیه به ۱ تا ۱.۵ سال برسد.»

مرداد 97: اخطار برای حل مشکل توزیع!

پانزدهم امرداد خبر اخطار به دو شرکت پخش دارو- به‌دلیل تعلل در توزیع برخی داروها- منتشر شد. به بقیه شرکت‌ها نیز درمورد احتکار، اختفاء، عدم ارائه یا هرگونه تعلل در تامین و توزیع، هشدار داده شد. جهانپور با اعلام این خبر از مردم خواست برای تخلفات حوزه سلامت به‌ویژه دارویی با سامانه ۱۹۰ وزارت بهداشت تماس بگیرند.

مرداد 97: ارتباط خبرهای بد دارویی و جنگ روانی

در پایان و در آخرین اخبار رسیده در هفدهم امرداد، غلامرضا اصغری، در نشست خبری روز خبرنگار، درباره توزیع نشدن داروی برخی بیماران خاص مثل هموفیلی گفت: «بخشی از کمبودها به این دلیل است که داروخانه نمی‌تواند اقلام را نقدی بخرد. در حالی‌که طبق روال معمول باید برای خرید دارو چک سه ماهه و حتی شش ماهه ارائه شود. از طرف دیگر سوبسید داروهای بیماران خاص خیلی بالاست. داروخانه باید این مبلغ را از بیمه بگیرد و پولش را به شرکت پخش بپردازد. ولی به‌دلیل تاخیر بیمه‌ها در پرداخت مطالبات، داروخانه بدهکار و پولش بلوکه می‌شود.»

توضیح رییس سازمان غذا و دارو درباره دلیل تاخیر در انتشار فهرست دریافت‌کنندگان ارز دولتی در حوزه دارو و تجهیزات پزشکی این بود که مکاتبه با گمرک و بانک مرکزی ادامه دارد و اظهار امیدواری کرد این اطلاعات زودتر منتشر شود. اصغری تاکید کرد: «با وجود کمبود برخی داروهای سرطان و تالاسمی‌، انتشار زیاد خبرها درباره کمبود و گرانی دارو، جنگ روانی‌ است.»

در حال حاضر نگرانی­ها وجود دارد؛ دلگرمی­ها هم وجود دارد؛ از طرفی تولیدکنندگان داخلی اعلام آمادگی برای تولید دارو می­کنند و از طرفی اسامی واردات، آن‌ها را دلسرد می­کند؛ چرخه توزیع ایمن نیست و .... همچنان فراز و فرودها ادامه دارد.

 

 

Read 1253 times
ارزیابی مورد
(0 votes)

 

 

غذا و دارو یک نشریه تخصصی حوزه سلامت و بهداشت و درمان میباشد که با توزیع هدفمند و تخصصی، به منظور ایجاد پل ارتباطی مستحکم تر میان اساتید، تولید کنندگان و وارد کنندگان با مخاطبان عرصه سلامت منتشر میگردد.

آدرس: ایران، تهران، خیابان ولیعصر، خیابان توانیر،خیابان نظامی گنجوی،خیابان پیوند،کوچه حماسی، پلاک 26