پس از مطرح شدن پیشنهاد جمعآوری داروهای مازاد موجود در منازل برای مدیریت کمبود دارو، کیانوش جهانپور، مدیر اسبق روابط عمومی و اطلاعرسانی وزارت بهداشت، با انتقاد از این دیدگاه تأکید کرد که هر فرآورده دارویی پس از خروج از زنجیره رسمی تأمین، دیگر از نظر کیفیت، اصالت و شرایط نگهداری قابل ارزیابی نیست و نمیتوان آن را دوباره وارد چرخه مصرف کرد.
در رابطه با موضوع بازگشت داروهای مصرفنشده به چرخه مصرف، سالهاست که در نظامهای سلامت مختلف مورد بحث قرار دارد. کارشناسان معتقدند دارو برخلاف بسیاری از کالاهای مصرفی، محصولی بسیار حساس است که ایمنی آن به شرایط نگهداری آن بستگی دارد. از این رو، پس از خروج از شبکه رسمی توزیع، امکان اطمینان از سلامت آن وجود ندارد و استفاده مجدد از چنین داروهایی میتواند مخاطراتی برای بیماران ایجاد کند.
با این حال، آنچه در این میان بیش از هر موضوع دیگری مورد توجه فعالان صنعت دارو قرار دارد، پرداختن به ریشههای اصلی کمبود دارو در کشور است. به اعتقاد بسیاری از فعالان صنعت داروسازی، کمبودهای دارویی در سالهای اخیر ناشی از مشکلاتی همچون کمبود نقدینگی در زنجیره تأمین، تأخیر در پرداخت مطالبات، محدودیتهای ارزی، افزایش هزینههای تولید و کاهش توان سرمایهگذاری شرکتهای دارویی بوده است.
در چنین شرایطی، حل پایدار کمبود دارو بیش از آنکه به راهکارهای مقطعی نیاز داشته باشد، مستلزم رفع موانع تولید دارو است. از این منظر، نقش نهادهای مختلف نیز باید متناسب با مسئولیتهای قانونی آنها تعریف شود؛ بهگونهای که مجلس شورای اسلامی از ظرفیت قانونگذاری و نظارتی خود برای حل مسائل کلان از جمله تأمین منابع مالی پایدار، اصلاح سازوکارهای بودجهای و تسهیل تأمین ارز استفاده کند و در مقابل، تصمیمگیریهای تخصصی و فنی حوزه دارو نیز بر مبنای نظر کارشناسان و نهادهای مسئول در نظام سلامت انجام شود.
