برایان لیان، بنیانگذار و مدیرعامل شرکت Viking Therapeutics، این شرکت بورسی را با تمرکز بر بیماریهای متابولیک راهاندازی کرد. با توجه به توسعه داروهای چاقی و رونق بازار GLP-1، وایکینگ اکنون به یکی از اهداف اصلی ادغام و تملک (M&A) برای غولهای داروسازی تبدیل شده است؛ بازاری که ارزش آن تا ۱۰۰ میلیارد دلار برآورد میشود.
برایان لیان نزدیک به یک دهه بهعنوان تحلیلگر والاستریت فعالیت میکرد، تا اینکه در سال ۲۰۱۲ جلسهای سرنوشتساز مسیر زندگیاش را تغییر داد.
او در آن زمان شرکتهای کوچک و متوسط بیوتکنولوژی فعال در حوزه بیماریهای متابولیک را دنبال میکرد. پس از دیدار با مدیران یکی از شرکتهای داروسازی که اعلام کرده بودند آماده واگذاری امتیاز چند داروی دیابت تازهخریداریشده هستند، لیان تصمیم گرفت شغل خود در والاستریت را رها کند و وارد کارآفرینی شود.
لیان که اکنون ۶۰ سال دارد، پیش از آن هرگز کسبوکاری راهاندازی نکرده بود. با این حال، موفق شد شرکت Ligand Pharmaceuticals را متقاعد کند تا علاوه بر واگذاری امتیاز پنج دارو، ۲.۵ میلیون دلار سرمایه اولیه نیز در استارتاپ تازهتأسیس او سرمایهگذاری کند.
امروز، شرکت Viking Therapeutics مستقر در سندیگو، یک شرکت داروسازی بورسی با ارزش بازار حدود ۴ میلیارد دلار است که داروهای کلیدی در حوزه چاقی در دست توسعه دارد. این شرکت همچنان روی بیماریهای متابولیک مانند کبد چرب کار میکند، اما مهمترین داروی آن، یک داروی نسل جدید GLP-1 برای درمان چاقی است که هم بهصورت تزریقی (در فاز ۳ کارآزمایی بالینی) و هم خوراکی (در فاز ۲) در حال توسعه است.
از زمانی که شرکت نوو نوردیسک در سال ۲۰۱۷ داروی اوزمپیک را برای دیابت معرفی کرد، داروهای GLP-1 بهسرعت در آمریکا فراگیر شدند. با رهبری نوو نوردیسک (سازنده Wegovy) و الای لیلی (سازنده Zepbound)، پیشبینی میشود بازار این داروها تا سال ۲۰۳۰ به ۱۰۰ میلیارد دلار فروش برسد. حدود ۴۰٪ بزرگسالان آمریکایی چاق هستند؛ یعنی بیش از ۱۰۰ میلیون نفر تنها در آمریکا واجد شرایط مصرف این داروها هستند. همچنین تحقیقات درباره مزایای این داروها در بیماریهای دیگر از جمله بیماریهای قلبیعروقی ادامه دارد.
با توجه به بزرگی این فرصت، رقابت بسیار شدید است. در پاییز ۲۰۲۵، شرکت نوپای داروی چاقی Metsera به موضوع یک رقابت شدید بین نوو نوردیسک و فایزر تبدیل شد. در نهایت، فایزر با پرداخت ۱۰ میلیارد دلار—بیش از دو برابر پیشنهاد یک ماه قبل—این شرکت را خرید.
وایکینگ یکی از نسل جدید شرکتهای بیوتکنولوژی است که تلاش میکنند در رقابت با غولها جایگاهی بهدست آورند. طبق دادههای PitchBook، در حال حاضر ۶۰ شرکت روی ۱۲۰ داروی مرتبط با چاقی کار میکنند.
لیان میگوید تلاش میکند خود را از هیاهوی بازار دور نگه دارد و تمرکزش را بر اداره مستقل شرکت حفظ کند. او معتقد است حتی اگر وایکینگ تنها ۲ تا ۳ درصد از بازار را به دست آورد، موفقیت بزرگی خواهد بود.
او در پایان میگوید:
«من معتقدم این بازار آنقدر بزرگ است که در نهایت فقط دو بازیگر نخواهد داشت. وایکینگ بهعنوان یک شرکت مستقل، فرصت فوقالعادهای پیش رو دارد.»
